Τα μυστικά του βάλτου

Η πατρίδα μας είναι στο βάλτο. Όλοι είμαστε στο βάλτο. Η ελληνική κοινωνία, και όχι μόνον, είναι χωμένη σε έναν βρωμερό και σκοτεινιασμένο βάλτο. Μέχρι το λαιμό. Έναν βάλτο με πολλά μυστικά.
Τα μυστικά αυτά τα γνωρίζουν οι πολιτικοί και οι κομματικοί άρχοντες. Οι θρησκευτικοί άρχοντες. Οι πανεπιστημιακοί και οι ακαδημαϊκοί σοφοί. Οι διαβασμένοι δημοσιογράφοι. Οι επιχειρηματίες των πάνω ορόφων και οι οικονομικοί μεγαλοπαράγοντες. Οι μεγαλοϋπάλληλοι του δημοσίου.
Τα γνωρίζει επίσης και το πιο μορφωμένο και ενημερωμένο τμήμα του λαού.
Ο πολύς λαός όμως δεν τα γνωρίζει. Ο πολύς λαός ζει μέσα στον βούρκο του βάλτου. Μέσα στο σκοτάδι και την υγρή καταχνιά. Και τα μυστικά αυτά είναι τα μεγάλα βαρίδια. Που κρατούν τον λαό κολλημένο στη λάσπη. Στον δυσώδη αυτόν βάλτο με τα μυστικά.
Τα μυστικά αυτά δεν συζητώνται ευρέως. Αλλιώς δεν θα 'ταν και μυστικά δηλαδή. Ο απλός πολίτης δεν έχει εύκολη πρόσβαση στην γνώση που καλύπτουν αυτά τα μεγάλα μυστικά. Τα κατ' εξοχήν μέσα γνώσης και πληροφόρησης του λαού, το δημόσιο σχολείο και τα ΜΜΕ, σιωπούν. Εκκωφαντικά.
Αν το δημόσιο σχολείο έχει ως στόχους τον εξοπλισμό του λαού με κριτική σκέψη και κριτικά εργαλεία, καθώς και την διαφώτιση του λαού σε μια σειρά από σοβαρά ζητήματα, τότε εύκολα μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι το δημόσιο σχολείο είναι πολύ μακριά από τους στόχους του. Το δημόσιο σχολείο έχει υποστεί πολλές "επαναστάσεις" και "μεταρρυθμίσεις" ώστε να φτάσει εδώ που έφτασε. Να εξυπηρετεί δηλαδή συμφέροντα άλλα από αυτά του λαού και του συνόλου της κοινωνίας.
Τα ΜΜΕ παραλαμβάνουν τον άνθρωπο από κει που τον αφήνει το δημόσιο σχολείο. Και τον διαμορφώνουν σταθερά και αδιάλειπτα για όλη την υπόλοιπη ζωή του. Τον σμιλεύουν χωρίς σταματημό. Την αισθητική του, το πολιτικό του κριτήριο, τις ελλιπείς του γνώσεις, τον εθισμό του ή μη σε κοινωνικά πρότυπα και συμπεριφορές. Και τα κάνουν όλα αυτά ακολουθώντας το παράδειγμα του δημόσιου σχολείου. Καταδιώκοντας την κριτική σκέψη και προβάλλοντας την δική τους αυθεντία. Τα ΜΜΕ παρότι βρίσκονται σε κάποιου τύπου επιτήρηση από την πλευρά του δημοσίου, αντιπροσωπεύουν συμφέροντα που είναι ευθέως αντίθετα με τα συμφέροντα της κοινωνίας και του λαού.
Οι δύο παραπάνω διαπιστώσεις ίσως δικαιούνται την κατάταξη στα μεγάλα μυστικά, σαν τα υπόλοιπα. Ομως οι μηχανισμοί τους και η λειτουργία τους έχουν αποκαλυφθεί πια σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας. Η πτώση της αξίας του δημόσιου σχολείου και των ΜΜΕ, ως αξιόπιστων μηχανισμών διαφώτισης, είναι ραγδαία και προς το παρόν μη αναστρέψιμη.
Το δημόσιο σχολείο και τα ΜΜΕ κάνουν ότι μπορούν για να αποκρύψουν πως

• δεν έχουμε δημοκρατία αλλά ολιγαρχία
• ο λαός δεν είναι κυρίαρχος και δεν έχει καμμιά εξουσία
• η πραγματική εξουσία δεν ασκείται από τους εκλεγμένους από το λαό άρχοντες
• η εξουσία δεν ασκείται για την προκοπή και την ευημερία του λαού και του συνόλου της κοινωνίας
• το πολιτειακό μοντέλο είναι πάντα ο κοινοβουλευτισμός, ανεξάρτητα από το οικονομικό σύστημα
• τα κοινοβουλευτικά κόμματα είναι εταίροι και όχι αντίπαλοι
• ο άνθρωπος είναι ιστορικά ο απόλυτος οικονομικός πόρος

Το μυστικό των μυστικών: Η θέση καθορίζει τις ιδέες και όχι οι ιδέες την θέση

Η θέση, δηλαδή η ένταξη, ακυρώνει την κριτική σκέψη. Μπορεί να ακούγεται πολύ θεωρητικό και διανοουμενίστικο. Ισως είναι. Από την άλλη όμως εκφράζει με ακρίβεια αυτό που ζούμε. Ότι η θέση μας, η ένταξή μας, μας εμποδίζει να σκεφτούμε κριτικά. Κι αυτό γίνεται ο πρώτος κρίκος στην χοντρή αλυσίδα της πολιτικής και οικονομικής υποδούλωσης.
Η ένταξη, η θέση, είναι μια οχυρή ...θέση. Και δεν πέφτει. Το κύριο υλικό της οχύρωσης είναι η άγνοια. Ακολουθεί η έλλειψη κριτικής σκέψης. Έπειτα τα συναισθήματα, τα βιώματα και οι ιερές πεποιθήσεις. Και στο τέλος τα ινδάλματα και τα είδωλα. Εν τέλει η θέση είναι μια καθαρή ιδεοληψία.
Όλα τα άλλα μυστικά του βάλτου είναι παράγωγα αυτού του μεγάλου μυστικού. Που είναι η γενεσιουργός αιτία των άλλων μεγάλων μυστικών. Η αιτία που μένουν μυστικά και όλα τα υπόλοιπα μυστικά.
Αν γεννηθείς από χριστιανούς ή αριστερούς γονείς το πιθανότερο είναι πως θα γίνεις χριστιανός ή αριστερός. Αυτή είναι μια θέση, μια ένταξη. Αν είσαι χριστιανός ή αριστερός ή οτιδήποτε, θα σκέφτεσαι μέσα στα όρια που σου βάζει αυτή σου η ιδιότητα. Θα αναλύεις την πραγματικότητα από την θέση ενός χριστιανού ή ενός αριστερού.
Η θέση και η ένταξη του καθενός μας καθορίζει τα όρια της κριτικής του σκέψης. Τα όρια μέσα στα οποία ασκεί κριτική. Και τα αντικείμενα της κριτικής του. Οπως και αυτά που αφήνει στο απυρόβλητο. Και αξιώνει και από τους άλλους να τα αφήνουν στο απυρόβλητο.

Μεγάλο μυστικό: Δεν έχουμε δημοκρατία, ολιγαρχία έχουμε

Η δημοκρατία είναι συγκεκριμένη διαδικασία λήψης, εφαρμογής και επιτήρησης αποφάσεων και απονομής δικαιοσύνης, με συμμετοχή όλων και άμεσα χωρίς αντιπροσώπους.
Στην δημοκρατία

• ο λαός διοικεί, νομοθετεί και δικάζει. Άμεσα και χωρίς αντιπροσώπους-βουλευτές, επαγγελματίες δικαστές ή επαγγελματίες πολιτικούς.
• οι άρχοντες αναδεικνύονται με κλήρωση και όχι εκλογή. Με εκλογή αναδεικνύονται οι λίγοι εκείνοι των οποίων το αξίωμα απαιτεί μια κάποια κατάρτιση.
• οι άρχοντες μπορούν να ανακληθούν πριν λήξει η θητεία τους. Κανείς δυο φορές στο ίδιο αξίωμα. Δεν υπάρχουν αναντικατάστατοι.
• η θητεία των αρχόντων δεν διαρκείπάνω από ένα έτος.
• οι άρχοντες λογοδοτούν για τα πεπραγμένα τους, σε επιτροπή πολιτών που συγκροτήθηκε με κλήρωση.
• οι περιουσίες των αρχόντων καταγράφονται πριν και μετά την ανάληψη του αξιώματος. Και των συγγενών τους, ακόμη και μακρινών.
• οποιος ζημιώσει το δημόσιο συμφέρον, δημόσιος άρχοντας ή απλός πολίτης, είτε από δόλο είτε από ανικανότητα, «αυθημερόν τελευτησάτω».

Επίσης η Δημοκρατία εγγυάται

• την ελευθερία έκφρασης και δημοσίευσης της γνώμης, της διαφωνίας
• την ισονομία και την ίση κατανομή των βαρών (φόροι)
• τις ίσες ευκαιρίες σε όλους (εξ ου και η κλήρωση, αλλά όχι μόνο γι’ αυτό)
• τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων
• την ασφάλεια, τη περιουσία, την τιμή και την αξιοπρέπεια όλων

Επίσης η Δημοκρατία φροντίζει

• να μην υπάρχουν πολύ πλούσιοι και πολύ φτωχοί, κυρίως διότι αυτό την θέτει σε μεγάλο κίνδυνο
• να μην υπάρχουν, άρα, αναξιοπαθούντες που αναγκάζονται να ζητιανέψουν
• την παιδεία των νέων
• την κρατική θρησκεία
• την προπαγάνδα των αξιών της δημοκρατίας σε όλους. Προπαγάνδα. Όπως κάνουν με το life-style τώρα

Έχουμε πάνω κάτω 35 αιώνες καταγεγραμμένης ανθρώπινης ιστορίας. Σε όλο αυτό το αχανές χρονικό διάστημα δημοκρατίες είχαμε μόνο για μια περίοδο 2 περίπου αιώνων σε ορισμένες, και όχι όλες, από τις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας στην Μεσόγειο. Δημοκρατίες που δεν πρόλαβαν ούτε να ολοκληρωθούν αλλά ούτε και κατάφεραν να υπερασπίσουν τον εαυτό τους. Και τελικά υπέκυψαν στην ολιγαρχία και την απολυταρχία που τους επιβλήθηκε από την αριστοκρατική τάξη των πόλεων της αρχαιότητας.
Η δημοκρατία βέβαια δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Είναι ένα δυναμικό σύστημα. Που διαρκώς αυτοθεσμίζεται. Δημοκρατία σημαίνει αυτονομία, με την έννοια ότι οι νόμοι του κράτους προέρχονται από τον λαό. Όχι τον θεό ή τους αρχόντους.
Δεν ξέρουμε λοιπόν τι είναι δημοκρατία. Νομίζουμε ότι δημοκρατία είναι αντιπρόσωποι-βουλευτές με 4-ετείς θητείες και κόμματα και βουλή που νομοθετεί και ηγεσία της δικαιοσύνης διορισμένη από την κυβέρνηση. Αλλά κάνουμε λάθος. Μεγάλο. Και το πληρώνουμε καθημερινά. Για γενεές επί γενεών.
Ο κοινοβουλευτισμός δεν είναι δημοκρατία. Είναι ολιγαρχία ελαφρώς καλυμμένη.
Στην δημοκρατία οι πολίτες διοικούν, νομοθετούν και δικάζουν άμεσα. Αν είχαμε δημοκρατία, τότε οι πολίτες

• δεν θα άφηναν το χρέος να φτάσει στα 300 δις, με δάνεια επί δανείων
• δεν θα παράγγελναν υποβρύχια που γέρνουν και Απάτσι που πέφτουν
• δεν θα ψήφιζαν νόμους υπέρ των πανωτοκίων των τραπεζών
• δεν θα ψήφιζαν νόμο που εξαιρεί υπουργούς από την απονομή δικαιοσύνης
• δεν θα επέτρεπαν ΦΠΑ στο… πόσο είναι τώρα ρε παιδιά;
• δεν θα έπαιζαν τα αποθεματικά των δανείων σε τοξικά ομόλογα
• δεν θα πουλούσαν αντί πινακίου φακής κερδοφόρες δημόσιες επιχειρήσεις στρατηγικής μάλιστα σημασίας
• δεν θα….

Το μεγάλο στήριγμα της δημοκρατίας είναι η μικρή ελεύθερη ιδιοκτησία. Η μικρή επιχείρηση δηλαδή. Είτε πρόκειται για αγρότη ή αυτο-απασχολούμενο επαγγελματία είτε πρόκειται για αυτό που λέμε μικρο-μεσαία επιχείρηση. Η σχέση της δημοκρατίας με την μικρή ελεύθερη ιδιοκτησία και επιχείρηση είναι ζήτημα επιβίωσης της ίδιας της δημοκρατίας. Ζωής και θανάτου. Της δημοκρατίας.

Μεγάλο μυστικό: Δεν είναι κυρίαρχος ο λαός ούτε έχει κάποια εξουσία.

Τρεις είναι οι εξουσίες

• εκτελεστική (κυβέρνηση, αστυνομία, κλπ)
• νομοθετική (βουλή)
• δικαστική

Όταν έχεις την εξουσία πρέπει να έχεις και την ισχύ να επιβάλλεις την θέλησή σου. Ο λαός δεν έχει καμία τέτοια δυνατότητα. Σε κανένα πολιτικό ή οικονομικό σύστημα δεν έχει ο λαός την ισχύ, την εξουσία, να επιβάλλει την θέλησή του.
Στα απολυταρχικά καθεστώτα, ναζισμοί, φασισμοί, κομμουνισμοί και σοσιαλισμοί, δεν τίθεται καν τέτοιο ζήτημα. Στα συστήματα αυτά ο λαός είναι στη γραμμή. Ζυγισμένος-στοιχισμένος. Παίρνει εντολές και τις εκτελεί. Απαρέγκλιτα. Μία εξουσιαστική ελίτ, ολίγων προσώπων, που έχει καταλάβει την εξουσία, συνήθως εξ εφόδου, και με την βοήθεια σε μερικές περιπτώσεις του λαού παραπλανώντας τον, την ασκεί προς δικό της αποκλειστικά όφελος. Ξεκάθαρα πράματα.
Στον κοινοβουλευτισμό η υφαρπαγή της λαϊκής εξουσίας γίνεται με περίτεχνη δολιότητα. Πρόκειται σχεδόν για κομψοτέχνημα.
Στον κοινοβουλευτισμό το πολιτικό σύστημα αφήνει τον λαό να πιστεύει πως έχει την εξουσία να επιλέξει

• τους κυβερνήτες του, δηλαδή τον πρωθυπουργό
• τους νομοθέτες του, δηλαδή τους αντιπροσώπους-βουλευτές.

Μεγίστη πλάνη βέβαια.
Για να φτάσει κάποιος να είναι υποψήφιος για πρωθυπουργία, δηλαδή αρχηγός κόμματος, πρέπει να έχει περάσει με επιτυχία πολλές "εξετάσεις". Τις οποίες εξετάσεις δεν τις δίνει βέβαια στον λαό. Αλλά σε πάτρωνες που παραμένουν στην σκιά. Δηλαδή σε εθνικά και εξω-εθνικά οικονομικά κέντρα και κέντρα εξουσίας. Σε εξω-θεσμικά κέντρα. Κανείς δεν αναδεικνύεται σε τέτοιες θέσεις εξουσίας αν δεν έχει εξασφαλίσει την συναίνεση αυτών των ισχυρών κέντρων και παραγόντων.
Οσο για τους βουλευτές-νομοθέτες, αυτούς τους επιλέγει ο αρχηγός του κόμματος με το επιτελείο του. Ο αρχηγός τους κόμματος καταρτίζει την λίστα των υποψηφίων από όπου θα προέλθουν οι βουλευτές-νομοθέτες. Και αρκετές φορές η επιλογή αυτή πρέπει να πάρει επίσης και την συγκατάθεση από τους παραπάνω εξω-θεσμικούς πάτρωνες Κυρίως από ορισμένα μεγάλα εθνικά οικονομικά συμφέροντα. Όπως φυσικά και ο ορισμός των υπουργών αργότερα, όταν γίνεται η συγκρότηση της κυβέρνησης.
Ο κοινοβουλευτισμός είναι «δημοκρατία»-ξεπέτα. One night stand. Μια φορά στα τέσσερα χρόνια. Ενα και στα γρήγορα. Κι αυτό κάλπικο.
Το Σύνταγμα μπορεί να λέει ότι θέλει. Η «πολιτική πεπατημένη» είναι ισχυρότερη και από το Σύνταγμα και όλες τις παραγράφους του μαζί. Το Σύνταγμα είναι απλώς ένας νόμος. Και για να εφαρμόσεις έναν νόμο, πρέπει να έχεις την δύναμη να το κάνεις. Ο λαός δεν έχει καμμιά ισχύ μέσω της οποίας να επιβλέπει πραγματικά την τήρηση του συντάγματος.
Έτσι η κυβέρνηση κυβερνάει σχεδόν όπως θέλει. Περνάει ότι νόμο θέλει. Η νομοθετική εξουσία είναι υποτακτική σκλάβα της εκτελεστικής εξουσίας, δηλαδή της κυβέρνησης. Η νομοθετική διαδικασία είναι μια παρωδία. Η κοινοβουλευτική ομάδα της κυβερνητικής πλειοψηφίας είναι μια αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής νόμων. Λειτουργεί σαν μια καλά πειθαρχημένη διμοιρία πεζοναυτών, που παίρνει και εκτελεί εντολές χωρίς γκρίνιες. Ακριβώς το αντίθετο δηλαδή από αυτό που προβλέπει το Σύνταγμα.
Ο λαός

• δεν συμμετέχει, εννοείται, στην κατάστρωση των νόμων.
• δεν μπορεί να ακυρώσει κανέναν από αυτούς τους νόμους που νομοθετεί, με την διαδικασία διμοιρίας, η κυβέρνηση
• οι νόμοι αυτοί όλοι είναι εγκυρότατοι ακόμη κι όταν είναι αντίθετοι με τις προεκλογικές υποσχέσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Η κυβέρνηση επίσης διορίζει και την κεφαλή της δικαιοσύνης. Ούτως ή άλλως στον κοινοβουλευτισμό έχουμε επαγγελματίες δικαστές. Πράγμα καθόλου καλό για την υγεία και την ποιότητα της δικαιοσύνης φυσικά. Σε συνδυασμό με την πολυνομία, τις ποικίλες διοικητικές και πολιτικές πιέσεις και τους διορισμένους ανώτατους δικαστές, καθώς επίσης και με το όπλο των μεταθέσεων και των προαγωγών, η δικαιοσύνη, άλλο ένα κάστρο της λαϊκής εξουσίας, έχει αλωθεί από την διαφθορά την πολιτική και όχι μόνο, και είναι πολύ μακριά από τον διακηρυγμένο στόχο. Ακόμη και για καθαρά ποινικές αποφάσεις καμιά φορά διαφαίνεται μια σκανδαλώδης μεροληψία.
Ο λαός δεν έχει την παραμικρή παρέμβαση και εξουσία σε όλο αυτό το σύστημα. Δεν μπορεί να τιμωρήσει ούτε τους πολιτικούς που του είπαν καταφανώς ψέματα για να αναρριχηθούν στην εξουσία. Αληθινή τιμωρία. Με φυλάκιση, πρόστιμο και τα παρόμοια. Οχι με την ανώδυνη ανάληψη της "πολιτικής ευθύνης".
Ο λαός δεν έχει καμμία απολύτως ισχύ. Ο εξευτελισμός της έννοιας της ισχύος του είναι πλήρης και διαρκής.
Ο "κυρίαρχος λαός" δεν είναι καθόλου κυρίαρχος. Είναι ο βαστάζος της υπόθεσης.

Μεγάλο μυστικό: Η πραγματική εξουσία δεν ασκείται από τους άρχοντες που εκλέγει ο λαός

Στον κοινοβουλευτισμό, η κυβέρνηση που εκλέγει ο λαός στις εκλογές, δεν κυβερνά. Διαχειρίζεται απλώς τα ζητήματα. Ενας απλός διαχειριστής.
Οι επιλογές της κυβέρνησης σε αυτή την διαχείριση είναι περιορισμένες. Οχι τόσο από το Σύνταγμα και τους νόμους. Η κυβέρνηση μπορεί να επιστρατεύσει συνταγματολόγους που θα ερμηνεύσουν το Σύνταγμα κατά τα συμφέροντά της. Στο παρελθόν το πρόσφατο, αλλά και το πιο μακρινό, θα βρει κανείς στην ελληνική ιστορία πλείστα όσα επεισόδια όπου το Σύνταγμα έγινε λάστιχο. Πάντα με την "επιστημονική" συμβολή και την σοφή γνωμοδότηση έγκριτων συνταγματολόγων.
Το ρεπερτόριο των επιλογών που έχει μια κυβέρνηση στον κοινοβουλευτισμό, ως διαχειριστής, περιορίζεται και υποτάσσεται στην θέληση των εξω-θεσμικών κέντρων για λογαριασμό των οποίων η κυβέρνηση ασκεί την εξουσία της. Λιγώτερο ή περισσότερο κάθε κυβέρνηση στον κοινοβουλευτισμό έχει "υπογράψει" γραμμάτια. Αλλιώς δεν θα γινόταν ποτέ κυβέρνηση. Δεν θα μπορούσε εν ολίγοις να σταθεί στην εξουσία περισσότερο από μερικές εβδομάδες.
Με τα εξω-θεσμικά κέντρα και τα πρόσωπα αυτά, οι κορυφαίοι της κυβέρνησης, και της πολιτικής εξουσίας γενικά, κάνουν συχνά και προσωπικές συμφωνίες. Διάφορες συμφωνίες. Ολες αυτές οι συμφωνίες και τα γραμμάτια πρέπει μετά να εξαργυρωθούν κατά την διάρκεια της άσκησης της εξουσίας.
Ουσιαστικά η πραγματική εξουσία είναι στα χέρια προσώπων που δεν είναι ευρέως γνωστά. Ετσι η κυβέρνηση υποδύεται πως κυβερνά. Πως έχει πρόγραμμα να εφαρμόσει. Ενώ το μόνο που έχει να εφαρμόσει είναι η θέληση και τα συμφέροντα των ελεγκτών της.
Αν όμως η κυβέρνηση δεν τηρήσει τις συμφωνίες της με τα εξω-θεσμικά κέντρα αυτά, θα την βρουν πολλές συμφορές. Και την κυβέρνηση αλλά και την χώρα την ίδια καμμιά φορά. Από πυρκαγιές απ' άκρου εις άκρον μέχρι ναυτικούς αποκλεισμούς και δικτατορίες. Αν ένας υπουργός ή άλλος άρχοντας δεν τηρήσει τις τις προσωπικές του συμφωνίες με τα ίδια κέντρα, θα τον βρουν επίσης πολλά δεινά.
Η πιο συχνή ποινή είναι φυσικά η απλή απομάκρυνση από την εξουσία, με κάποιον τρόπο. Και η απομάκρυνση από την εξουσία είναι πολύ ισχυρό μέτρο, καθώς η άσκηση της εξουσίας συνεπάγεται αμύθητο πλουτισμό και οικονομικά γενικώς οφέλη, για τους ασκούντες την εξουσία. Η εξουσία έχει ψωμί.
Τα μέσα για τον συνετισμό των αρχόντων εκ μέρους των εξω-θεσμικών κέντρων, είναι πολλά και ισχυρά. Από την απλή πολιτική φθορά μέσω των ΜΜΕ μέχρι την φυσική εξόντωση, σε ακραίες περιπτώσεις. Το αγαπημένο τους είναι το προσωπικό ξεμπρόστιασμα των ανομιών και ο συνακόλουθος εξευτελισμός του πολιτικού. Και έχουν ορισμένοι διαπράξει τόσες πολλές ανομίες που είναι ευκολώτατοι στόχοι για τα εξω-θεσμικά κέντρα εξουσίας.
Υπήρξε αφελής υπουργός στο πρόσφατο παρελθόν που, πέρνοντας μάλλον τοις μετρητοίς τις προεκλογικές εξαγγελίες του κόμματός του, επιχείρησε να περάσει ένα νομοσχέδιο που θα εφάρμοζε ορισμένες από αυτές τις εξαγγελίες. Το αποτέλεσμα ήταν να απομακρυνθεί τηλεφωνικά από τον πρόεδρο της κυβέρνησης, να χάσει την κυβερνητική του θέση, και να μην επανέλθει ποτέ σε θέση εξουσίας έκτοτε. Ισχυρό μάθημα για όλους.

Μεγάλο μυστικό: Η εξουσία δεν ασκείται για την προκοπή και την ευημερία του λαού.

Περιστασιακά ένα μέρος από τα φορολογικά έσοδα ξαναγυρίζουν στον λαό ως παροχές. Ενα πολύ μικρό μόνο μέρος. Το μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών εσόδων ξοδεύεται για αιτίες που καθόλου δεν έχουν να κάνουν με το λαϊκό συμφέρον, την γενική προκοπή και την ευημερία. Τα φορολογικά έσοδα του δημοσίου, φυσικά και είναι υπέρογκα. Παρόλα αυτά δεν φτάνουν να καλύψουν τις ανάγκες και τα έξοδα του υδροκέφαλου κράτους που χρησιμοποιεί το παλιό και δοκιμασμένο ρωμαϊκό σύστημα της πατρωνίας-πελατείας για να υπάρχει και να αναπαράγεται.
Ενα πολύ μεγάλο μέρος των εσόδων της κυβέρνησης πηγαίνουν στις προμήθειες του δημοσίου. Εννοείται πως πολλές φορές γίνονται προμήθειες χωρίς πραγματικό λόγο ή ανάγκη. Και όχι μόνο αυτό. Το δημόσιο δανείζεται ώστε να έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει να κάνει προμήθειες που δεν χρειάζεται.
Ουσιαστικά τα ποσά αυτά που ξοδεύονται για προμήθειες του δημοσίου και τα δάνειαπου συνεπάγονται αυτές οι προμήθειες, καταλήγουν στις τσέπες των εξω-θεσμικών κέντρων που ελέγχουν την κυβέρνηση. Και των ευνοουμένων αυτών των κέντρων. Δάνεια για προμήθειες και προμήθειες από στρατιωτικό υλικό και φάρμακα μέχρι κατασκευές δημοσίων έργων και μελέτες. Πολλές μελέτες. Ολα αυτά πάντα με το αζημίωτο για τους ασκούντες την εξουσία. Την γνωστή μίζα.
Για το πως μπορεί να κερδίσει ένας κυβερνητικός παράγοντας από ένα δάνειο του δημοσίου, μπορεί κάποιος να ρωτήσει τον Ιωάννη Ορλάνδο και τον Ανδρέα Ζαϊμη που πήγαν στο Λονδίνο για να πάρουν το πρώτο δάνειο της πρώτης, από συστάσεως ελληνικού κράτους, ελληνικής κυβέρνησης. Το αρχείο Κουντουριώτη περιέχει μερικές πολύ διαφωτιστικές επιστολές πάνω στο ζήτημα.
Μα δεν είναι μόνο τα φορολογικά έσοδα και τα δάνεια που ούτως ή άλλως προορίζονται για κατασπατάλιση. Το σημαντικώτερο είναι αυτό που λέμε ανάπτυξη. Οικονομική ανάπτυξη. Οι κυβερνήσεις στην πατρίδα μας έχουν μόνιμη εντολή από το λαό να αναπτύξουν επιτέλους την... ανάπτυξη. Αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Παρά την μονιμότητα και την επιμονή της λαϊκής εντολής.
Ο λόγος είναι απλός. Η χώρα μας δεν επιτρέπεται να αποκτήσει αυτόνομη ανάπτυξη. Πρέπει να παραμείνει καταναλωτής προϊόντων που παράγονται σε άλλες χώρες. Είναι φανερό πως ορισμένα από αυτά τα εξω-θεσμικά κέντρα που ελέγχουν την κυβερνητική εξουσία βρίσκονται στο εξωτερικό. Διαθέτουν φυσικά και εντόπιους "ανταποκριτές" που φροντίζουν εκ του σύνεγγυς για την εφαρμογή των εντολών τους. Και η βασική τους εντολή είναι μία: η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει καταναλώτρια χώρα. Χωρίς δική της αυτόνομη οικονομική ανάπτυξη.
Η εντολή αυτή είναι σε εφαρμογή για περίπου 2 αιώνες τώρα. Και είναι αυστηρή. Και ισχυρή. Είναι τόσο ισχυρή εντολή που καμμία κυβέρνηση, στην κυριολεξία, δεν τόλμησε να την αγνοήσει.
Με μια κουβέντα, ούτε τα υπέρογκα φορολογικά έσοδα, ούτε τα δυσβάστακτα δάνεια, συμβάλλουν σημαντικά στην λαϊκή προκοπή και ευημερία αλλά ούτε και παίρνονται κυβερνητικά, νομοθετικά ή διοικητικά μέτρα που να έχουν παρόμοια συμβολή, όπως για την ανάπτυξη για παράδειγμα. Δεν είναι η προκοπή και η ευημερία του λαού ο στόχος και η προτεραιότητα της κυβερνητικής εξουσίας.

Μεγάλο μυστικό: Το πολιτειακό μοντέλο είναι πάντα το ίδιο, ανεξάρτητα από το οικονομικό σύστημα.

Ο κομμουνισμός-σοσιαλισμός, ο καπιταλισμός-φιλελευθερισμός είναι οικονομικά συστήματα. Είναι οικονομικά συστήματα και μόνο. Τίποτε άλλο. Είναι οικονομικά συστήματα που μασκαρεύονται σε πολιτεύματα.
Τα οικονομικά συστήματα αυτά διαθέτουν και ιερές γραφές. Ιερά βιβλία που γεμίζουν βιβλιοθήκες ολόκληρες. Στις γραφές αυτές είναι όλα μια χαρά. Και οι μεν και οι δε, μας τα λένε μια χαρά. Αριστεροί και δεξιοί. Ολοι. Ισορροπία των δυνάμεων της αγοράς και υγιής ανταγωνισμός ο ένας. Κεντρικός σχεδιασμός και έλεγχος των παραγωγικών δυνάμεων από την κοινωνία ο άλλος. Ολα για το καλό της κοινωνίας και των μελών της.
Αυτό που δεν μας λένε τα ιερά αυτά βιβλία είναι πως για να εφαρμοστούν τα οικονομικά συστήματα αυτά, ή σωστότερα για να μην εφαρμοστούν, απαιτούν πάντα το ένα, το ίδιο και το αυτό, πολιτικό σύστημα: κοινοβουλευτισμό. Δηλαδή αντιπροσώπους με μακρές θητείες.
Παντού αντιπρόσωποι με μακρές θητείες.
Αντιπροσώποι με μακρές θητείες στην Βουλή. Αντιπροσώποι με μακρές θητείες στα κόμματα ή στο κόμμα, αν τυχαίνει να είναι μονοκομματικά συστήματα. Δηλαδή ακόμη και οι Κεντρικές ή Πολιτικές Επιτροπές τους, τα Πολιτικά Γραφεία τους και τα παρόμοια, στελεχώνονται με αντιπροσώπους με μακρές θητείες.
Αντιπροσώποι με μακρές θητείες στους Δήμους, στα Σωματεία-Συνδικάτα.
Τα οικονομικά συστήματα χρησιμοποιούν αντιπροσώπους μακράς θητείας για να κάνουν την δουλειά τους οι επικεφαλής. Πρόεδροι, Δήμαρχοι, Γενικοί Γραμματείς, Πρωθυπουργοί. Οι κεφαλές κάνουν κουμάντο και ελέγχουν τους “αντιπροσώπους του λαού” όπως θέλουν. Οι κεφαλές υποδύονται τους δημοκράτες. Ελέγχουν τους "αντιπροσώπους του λαού" με ένα σωρό τρόπους. Ανάλογα με το καθεστώς, τους υποχρεώνουν, τους τρομοκρατούν, τους διαφθείρουν... Και τους καθιστούν συντεταγμένη διμοιρία έγκρισης προ-ειλημμένων αποφάσεων. Γραμμή παραγωγής κανονική.
Παντού αντιπρόσωποι. Πουθενά άμεση συμμετοχή του λαού. Πουθενά. Ωστε να μπορούν ελεύθερα να εξουσιάζουν και να εξουσιάζονται, μακριά από τον άμεσο λαϊκό έλεγχο.
Τα οικονομικά συστήματα αυτά, όλαόμως, διατείνονται ότι εφαρμόζουν την δημοκρατία. Αλλά φυσικά και δεν εφαρμόζουν δημοκρατία. Στην καλύτερη περίπτωση εμφανίζουν ένα σύστημα ως δημοκρατία ενώ δεν είναι.. Η έστω έχει κάποια “δευτερεύντα στοιχεία δημοκρατικού πολιτεύματος” (τύπος, ελευθερία έκφρασης, εντάλματα, κλπ) ίσα-ίσα για τα προσχήματα και μόνο.
Τα οικονομικά συστήματα δεν μπορούν να κάνουν την δουλειά τους άμα υπάρχει δημοκρατία. Γι’αυτό ρέπουν προς την απολυταρχία και τον δεσποτισμό. Προς τον ολοκληρωτισμό. Είναι όλα ολιγαρχίες.
Για να κάνουν την δουλειά τους τα οικονομικά συστήματα αυτά πρέπει να απουσιάζει η δημοκρατία. Μόνο μέσω του εξουσιασμού κάνουν την δουλειά τους. Εχουν αλλεργία στη δημοκρατία. Τα οικονομικά συστήματα λοιπόν, όλα, μασκαρεύονται σε πολιτεύματα. Και μάλιστα "δημοκρατικά". Και υποστηρίζουν ότι τάχαμου έχουν και διαφορές μεταξύ τους. Δεν έχουν διαφορές. Δημιουργούν όλα δούλους και βαστάζους. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
Ολα τα οικονομικά συστήματα, τα μασκαρεμένα σε πολιτεύματα, καθιστούν τον λαό δούλο και βαστάζο.
ΗΠΑ, Καναδάς, Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Σκανδιναβία, πρώην ΕΣΣΔ, τώρα Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Κούβα, Βιετνάμ, Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα. Παντού. Το ίδιο παντού: Δεν έχουν δημοκρατία.
Δημοκρατία παντού και πουθενά δημοκρατία.
[Σε αντίθεση η δημοκρατία δεν είναι οικονομικό σύστημα. Είναι πολιτικό σύστημα ελεύθερων και αυτόνομων ανθρώπων με δυναμική, συνεχή, αυτο-θέσμιση. Δεν έχει ευθύς εξαρχής κάποιο οικονομικό σχέδιο να εφαρμόσει. Το βρίσκει στην πορεία. Η διαρκώς αυτο-καθοριζόμενη δημοκρατία, διαρκώς διαμορφώνει το οικονομικό της σύστημα.
Η Δημοκρατία είναι πολιτικό σύστημα. Είναι μηχανισμός. Μηχάνημα, μηχανάκι.
Η δημοκρατία είναι συγκεκριμένη διαδικασία λήψης, εφαρμογής και επιτήρησης αποφάσεων και απονομής δικαιοσύνης, με συμμετοχή όλων και άμεσα χωρίς αντιπροσώπους.
Ενας τέτοιος μηχανισμός σαφώς και θα διαρρυθμίσει και τα οικονομικά ζητήματα της κοινωνίας στην οποία θα εφαρμοστεί με κάποιον τρόπο. Ποιον; Αυτόν που όλοι φανταζόμαστε. Τι οικονομικά μέτρα θα ψήφιζαν οι περισσότεροι έλληνες σήμερα ή και χτες, αν είχαν την δυνατότητα να το κάνουν; Θα ενέκριναν οι πολίτες όλα αυτά τα δάνεια του παρελθόντος; Οχι φυσικά]

Μεγάλο μυστικό: Τα κόμματα δεν είναι αντίπαλοι.

Στον κοινοβουλευτισμό τα κόμματα εμφανίζονται στον λαό περίπου ως αδυσώπητοι αντίπαλοι.
Φυσικά και δεν είναι αντίπαλοι. Τα κόμματα είναι οι εταίροι που μετέχουν σε μια επικερδή επιχείρηση που λέγεται κοινοβουλευτικό σύστημα. Στην πραγματικότητα τα κόμματα μεταξύ τους είναι οι καλύτεροι συνεργάτες.
Στο μόνο πράγμα που πραγματικά διαφωνούν τα κόμματα, είναι ως προς το ποιο θα έχει την εξουσία. Δηλαδή για την θέση του διευθύνοντος συμβούλου κάπως. Εκεί και μόνο περιορίζονται οι πραγματικές διαφορές τους. Διεκδικούν όλα την εξουσία για λογαριασμό τους. Διότι η εξουσία μεταφράζεται σε οικονομικό όφελος. Πάντα.
Τα κόμματα θέλουν αδιάκοπα ένα και μόνο πράγμα. Την εξουσία. Θέλουν πάντα και μόνο την εξουσία. Ακόμη κι όταν δεν έχουν στελέχη, πρόγραμμα και πραγματικό λόγο για να κυβερνήσουν. Συνεχίζουν να θέλουν την εξουσία. Διότι η εξουσία έχει ψωμί.
Πέρα από αυτή την, για εμάς, επουσιώδη διαφωνία τους, τα κόμματα δεν έχουν αληθινές διαφορές. Οσες διαφορές φαίνεται να έχουν, απλώς τις κατασκευάζουν. Στο κάτω κάτω θα πρέπει να βρουν κάποιους λόγους ώστε να προτιμήσουμε το ένα από το άλλο κόμμα.
Αν μείνεις 10 χρόνια σε μια χώρα και δεν σου πουν τι κυβέρνηση έχει, σοσιαλίζουσα-εργατική ή φιλελεύθερη, και δεν διαβάσεις εφημερίδες ή ενημερωθείς αλλιώς, θα δυσκολευτείς να καταλάβεις κάποια ουσιαστική διαφορά όταν τα κόμματα διαδέχονται το ένα το άλλο στην εξουσία. Ακόμη κι αν πληρώνεις φόρους κανονικά. Τόσες μεγάλες διαφορές έχουν τα κόμματα στον κοινοβουλευτισμό.
Επειδή λοιπόν δεν βρίσκουν πραγματικές διαφορές καταφεύγουν σε άλλους τρόπους για να τραβήξουν την προσοχή μας. Και συμφωνούν και πάνω και σ' αυτό. Για παράδειγμα μισθώνουν image makers για τα πρωτοκλασάτα στελέχη τους και εταιρίες δημοσίων σχέσεων για να συντάξουν τα προγράμματα και τα συνθήματά τους. Συμφωνούν και σ' αυτό.
Συμφωνούν επίσης στο να επιλέγουν σε αρκετές περιπτώσεις νέους και όμορφους πολιτευτές. Τελευταία επιλέγουν νέες και όμορφες κοπέλλες. Χωρίς ιδιαίτερα άλλα προσόντα ή εμπειρίες. Ακριβώς σαν το πλήρωμα πίστας μαγαζιού μαζικής λαϊκής διασκέδασης. Εξάλλου οι πολιτευτές τους προορίζονται για να γίνουν βουλευτές-νομοθέτες. Και λίγο ρόλο παίζει αν ένας τέτοιος βουλευτής-νομοθέτης είναι μορφωμένος ή ικανός. Δεν πρόκειται να πάρει καμμιά σημαντική απόφαση από μόνος του. Το μόνο το οποίο χρειάζεται να διαθέτει, είναι αφοσίωση στον "αρχηγό". Που στο κάτω κάτω του έκανε την τιμή να τον επιλέξει για υποψήφιο. Διότι φυσικά και δεν επιλέγει ο λαός τους υποψηφίους βουλευτές-νομοθέτες. Ούτε οι κομματικές οργανώσεις βάσης. Και πάνω σε όλα αυτά, όλα τα κόμματα φυσικά και συμφωνούν.
Έκτός λοιπόν από αυτή την μικρή διαφωνία τους, στο ποιο δηλαδή θα έχει την εξουσία, τα κόμματα, όλα τα κόμματα, συμφωνούν σε όλα τα πραγματικά σοβαρά ζητήματα. Οχι σε εκείνα τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την διαχείριση και τα μέτρα που πρέπει να παρθούν για το ένα ή το άλλο. Αυτά είναι δευτερεύοντα. Σ' αυτά τα θέματα είναι υποχρεωμένα να "διαφωνήσουν" στο κάτω κάτω. Για τα μάτια μας και μόνο φυσικά.
Στα σοβαρά ζητήματα, στα οποία όλα τα κόμματα συμφωνούν, μπορούμε να κατατάξουμε

• την μορφή του πολιτεύματος
• την ανυπαρξία δημοψηφισμάτων
• την εκλογή αντί της κλήρωσης
• την διάρκεια της θητείας του αντιπροσώπου-βουλευτή-νομοθέτη και φυσικά της κυβέρνησης
• την μη-λογοδοσία τους
• στο ότι οι "πρωθυπουργοί δεν πάνε φυλακή"
• τον διορισμό των υπουργών από τον πρωθυπουργό
• τον διορισμό της κεφαλής της δικαιοσύνης από τον πρωθυπουργό
• τον μισθό τους, ολουνών. Αυτό που ονομάζουν "βουλευτική αποζημίωση" για το κακό που έπαθαν
• την κρατική επιχορήγηση των κομμάτων
• την ατιμωρησία τους την νομοθετημένη
• τον διορισμό των διοικητικών συμβουλίων στις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα
• το βόλεμα των "δικών τους παιδιών", προώθηση ημετέρων σε θέσεις και εξυπηρέτηση "κουμπάρων"
• στο ότι όλοι οι δικοί τους είναι καθαροί και καθόλου διεφθαρμένοι
• στο ότι όλοι παραλαμβάνουν καμμένη γη από τους προκατόχους τους
• στο ότι οι αντίπαλοί τους είναι ψεύτες και λαϊκιστές
• στο ότι θέλουν μεν να έχουν κομματικές οργανώσεις βάσεις αλλά χωρίς να τις επισκέπτονται πολύ συχνά τα μέλη και πάρουν τα μυαλά τους αέρα
• στο ότι είναι δυνατόν να υπάρχουν νόμοι που ρυθμίζουν θέματα όπως την χρηματοδότησή τους για παράδειγμα, χωρίς τα ίδια να έχουν νομική υπόσταση
• στο ότι το κράτος και το δημόσιο είναι ιδιοκτησία τους
• στο ότι φόρους πρέπει να πληρώνει μόνο ο λαός
• και μια σειρά άλλα τέτοια παρόμοια και πρωτευούσης σημασίας.

Τα κόμματα συμφωνούν επίσης και στον τρόπο της εσωκομματικής τους λειτουργίας. Ολα τα κόμματα έχουν σε ισχύ, εσωτερικά, έναν ολιγαρχικό κοινοβουλευτισμό. Από την επιλογή των αντιπροσώπων για τα περίφημα συνέδριά τους, επιλογή που γίνεται με εντελώς όρους φατριών, διμοιριών και λόχων, μέχρι την ανάδειξη στο Πολιτικό τους Γραφείο. Παντού κοινοβουλευτισμός. Δηλαδή δι' αντιπροσώπων μακράς θητείας. Και μάλιστα άκρως δεσποτικός και απολυταρχικός. Πουθενά ο κομματικός λαός να αποφασίσει άμεσα για κάτι. Συμφωνούν και σ' αυτό.
Επίσης συμφωνούν, όλα τα κόμματα συμφωνούν, στο να μην έχουν νομική υπόσταση. Τα κόμματα δεν είναι για παράδειγμα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου ή οτιδήποτε άλλο. Δηλαδή τα κόμματα δεν είναι υποκείμενα δικαιοπραξίας, για τους νομικούς. Τα κόμματα είναι "οιονεί" νομικά πρόσωπα. Σαν να ήταν δηλαδή, ενώ δεν είναι. Ουσιαστικά τα κόμματα δεν υπάρχουν. Δεν είναι ούτε φυσικά πρόσωπα βέβαια, αλλά ούτε και νομικά πρόσωπα θέλουν να είναι. Τα κόμματα δεν είναι τίποτε. Δεν μπορεί να επιβληθεί στα κόμματα ούτε καν το παραμικρό πρόστιμο για παράδειγμα. Και συμφωνούν όλα τα κόμματα σε αυτή τη "ρύθμιση".
Επίσης όλα τα κόμματα συμφωνούν στο ότι η ύπαρξη και η λειτουργία τους δεν πρέπει να προβλέπεται και κυρίως δεν πρέπει να ρυθμίζεται από κανέναν νόμο. Συμφωνούν, τι να κάνουμε;
Α, ναι συμφωνούν και στο να μην έχουν ΑΦΜ.
Αλλά εκεί που βασικά καρα-συμφωνούν είναι στο ότι αυτό το κακό όνειρο, αυτός ο εφιάλτης στον οποίο ζούμε, είναι δημοκρατία. Η ύψιστη μορφή της μάλιστα.
Που στο καλό είναι αντίπαλοι λοιπόν;

Μεγάλο μυστικό: Ο άνθρωπος είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος.

Human resources το λένε οι αγγλοσάξωνες. Ανθρώπινοι πόροι. Κυνισμός μαζί και ακριβολογία.
Ο άνθρωπος είναι πόρος. Με την οικονομική έννοια. Μάλιστα είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος. Χωρίς την παρέμβαση του ανθρώπου κανένας φυσικός πόρος δεν μπορεί να έχει ή να αποκτήσει αξία. Ο άνθρωπος και η ανθρώπινη εργασία είναι ο απαραίτητος όρος και ο καταλύτης που μεταμορφώνει τους φυσικούς πόρους, όπως τα μεταλλεύματα και τα ορυκτά, τα χωράφια και τις σοδειές, την ξυλεία των δασών, το νερό των ποταμών, την πέτρα την ίδια, σε κάτι με αξία. Σε πλούτο.
Οι πόλεμοι, μικροί και μεγάλοι, δεν γίνονται μόνο για τους φυσικούς πόρους. Γίνονται βασικά για την κυριαρχία πάνω σε μεγάλους πληθυσμούς ανθρώπων. Ουσιαστικά όλη η παγκόσμια διαμάχη ιστορικά έχει μία και μόνη επιδίωξη. Την κυριαρχία επί ανθρώπων. Ολα τα άλλα είναι άχρηστα και ασήμαντα χωρίς τους ανθρώπους που μεταβάλλουν την πέτρα ή το ορυκτό σε κάτι χρήσιμο. Σε αξία και πλούτο.
Το ίδιο το χρήμα, ιδίως στις νεότερες μεταλλάξεις του σε ένα απλό χαρτονόμισμα χωρίς αντίκρυσμα σε κάτι άλλο, έχει ελάχιστη αξία χωρίς ανθρώπους που να μοχθούν για να δώσουν πραγματική αξία σε φυσικούς πόρους. Για τον λόγο αυτό, στο παγκόσμιο σύστημα, το χρήμα είναι κάτι που έρχεται δεύτερο. Το πρωτεύον είναι η κυριαρχία. Ο έλεγχος. Ο έλεγχος μεγάλων πληθυσμών. Διότι μόνο ο άνθρωπος είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος.
Αυτό που λέμε κράτος, με την σύγχρονη αλλά και την πολύ παλιά του έννοια, δεν είναι παρά ένας μηχανισμός εξουσίας στον οποίο ανήκουν οι άνθρωποι που κατοικούν μια συγκεκριμένη περιοχή. Το κράτος χρειάζεται ανθρώπους να το υπακούν. Υπηκόους. Οι άνθρωποι παράγουν τον πλούτο που το κράτος συλλέγει και διανέμει σύμφωνα με δικά του κριτήρια και λογικές.
Μέσα από αυτό το πρίσμα μπορούμε να δούμε το κράτος, από το πρώτο και αρχέγονο μεγάλο γεωργικό κράτος της αρχαιότητας ως το σύγχρονο κράτος, ως ένα αγρόκτημα εκτροφής ανθρώπων. Σαν την "Φάρμα των ζώων" του Τζωρτζ Οργουελ. Τα αγροκτήματα και οι φάρμες έχουν βέβαια ιδιοκτήτες. Το ίδιο και το κράτος. Εχει και αυτό ιδιοκτήτες. Το σύγχρονο κράτος δεν είναι μια κοινωνικοποιημένη ιδιοκτησία φυσικά.
Ιστορικά ο άνθρωπος ως οικονομικός πόρος και η σχέση του με την παραγωγή δεν παρέμεινε βέβαια σταθερή και χωρίς αλλαγές. Ούτε οι μορφές συλλογής του παραγόμενου πλούτου. Αυτό που παρέμεινε ίδιο είναι η διανομή του πλούτου. Τον πλούτο που παράγει ο άνθρωπος ως οικονομικός πόρος βασικά νέμονται οι ιδιοκτήτες του κράτους και οι βοηθοί τους. Οι ιδιοκτήτες του κράτους δεν είναι αναγκαστικά και οι κυβερνήτες του. Συχνά παραχωρούν αυτή την κοπιαστική και δευτερεύουσα εργασία σε πρόθυμους υπαλλήλους τους.
Αρχικά οι περισσότεροι ανθρώπινοι πόροι, οι άνθρωποι, ήταν δούλοι. Πρόσωπα χωρίς καμμία ελευθερία. Με ιδιοκτήτη. Ο οποίος είχε σε κάποιες περιπτώσεις δικαίωμα ζωής και θανάτου επάνω στους δούλους του. Οι δούλοι αυτοί, στα μεγάλα κράτη της αρχαιότητας αλλά και στην προχωρημένη αυτοκρατορική εποχή αγοράζονταν και πωλούνταν σε μεγάλες ποσότητες. Στην Μεσόγειο υπήρχαν τεράστιες υπεραγορές δούλων.
Υπήρχε όμως πάντα ένα πρόβλημα. Η απόδοση των δούλων. Οι δούλοι δεν είχαν κάποιο σοβαρό κίνητρο ώστε να εργαστούν αποδοτικά πέρα από ένα όριο. Αλλά και σε κάποιες ιστορικές περιπτώσεις, όπως μετά το τέλος των ρωμαϊκών κατακτήσεων, οι μεγάλοι αριθμοί δούλων που έγιναν διαθέσιμοι, δημιούργησαν και άλλα προβλήματα. Οι δούλοι ήταν τόσοι πολλοί και τόσο φτηνοί που οι ιδιοκτήτες γης τους αγόραζαν σε μεγάλες ποσότητες για την καλλιέργεια στα αγροκτήματά τους, παραμελώντας την ανάπτυξη και των εκσυγχρονισμό των γεωργικών εργαλείων. Δηλαδή η υπερπληθώρα δούλων καθυστέρησε την τεχνολογική ανάπτυξη.
Ετσι πορεύτηκε πάνω κάτω η ανθρωπότητα μέχρι τον μεσαίωνα. Αγροκτήματα εκτροφής ανθρώπων χωρίς καμμία ελευθερία και κανένα δικαίωμα.
Μα το σημαντικώτερο παρέμενε πάντα η μικρή απόδοση των δούλων. Επρεπε να βρεθεί ένα κίνητρο ώστε η φάρμα των ανθρώπων να αποδώσει καλύτερα. Το κίνητρο που επιλέχτηκε ήταν να δοθεί στον δούλο περιορισμένη ελευθερία και ιδιοκτησία. Ετσι ο δούλος και η οικογένειά του συνδέθηκε με το χωράφι αναπόσπαστα. Θεωρήθηκε μέρος του κτήματος που ορίστηκε να καλλιεργεί. Πώληση και αγορά του κτήματος περιλάμβανε και τους δούλους που το καλλιεργούσαν. Ο δούλος έγινε δουλοπάροικος. Παρήγαγε από μόνος του και με δικά του τεχνικά και οικονομικά μέσα, χρησιμοποιώντας ένα κτήμα που του "ανήκε" τύποις μόνο. Απόκτησε όμως την υποχρέωση να πληρώνει βαρύ φόρο στον πραγματικό ιδιοκτήτη του κτήματος. Εναν αναλογικό φόρο πάντα. Αλλά τώρα είχε τουλάχιστον κίνητρο να γίνει πιο αποδοτικός. Οσο πιο πολύ παρήγαγε τόσο περισσότερο του έμενε. Θεωρητικά πάντα.
Αυτό το σύστημα διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων έμεινε σε ισχύ μέχρι το τέλος του μεσαίωνα και το έμπα στην βιομηχανική εποχή. Οι τελευταίοι δουλοπάροικοι στην ευρωπαϊκή ήπειρο υπήρχαν στην τσαρική Ρωσία και "απελευθερώθηκαν" με την επανάσταση των μπολσεβίκων.
Η μικρή απόδοση των δουλοπάροικων συνέχιζε να παραμένει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Πέρα από αυτό οι αλλαγές στις συνθήκες παραγωγής από την αγροτική στην βιομηχανική οικονομία, δεν βοηθούσε στο να διατηρηθεί το παλιό σύστημα. Επρεπε να γίνει μια νέα διαρρύθμιση. Μια διαρρύθμιση που θα συνέχιζε να αποδίδει τουλάχιστον το ίδιο καλά με το παλιό σύστημα. Κρατώντας πάντα τον ανθρώπινο πόρο στην θέση του δούλου με κάποιον τρόπο. Οπως και έγινε.
Ο ανθρώπινος πόρος "απελευθερώθηκε". Απόκτησε την ιδιότητα του πολίτη στο εθνικό κράτος. Το δε κράτος μεταμορφώθηκε και αυτό για να ταιριάζει στις νέες συνθήκες. Από την απολυταρχία πέρασε στον κοινοβουλευτισμό.
Στον ανθρώπινο πόρο δόθηκε η δυνατότητα του να έχει ιδιοκτησία πραγματικά δική του αλλά και αυτόνομη οικονομική δράση και παρουσία μέσα στην οικονομική διαδικασία. Να παράγει και να κερδίζει για τον εαυτό του και μόνο. Ελεύθερος πια από τα παλιά δεσμά. Αυτό ήταν ένα πολύ ισχυρό κίνητρο. Το οποίο κινητοποίησε τον ανθρώπινο πόρο στο να αυξήσει την αποδοτικότητα της παραγωγής του. Σε συνδυασμό με άλλα μέτρα, όπως την ελεύθερη πρόσβαση στην παιδεία και την τεχνολογία, την δυνατότητα σύστασης επιχειρήσεων, ο πλούτος που ο ανθρώπινος πόρος παράγει, είναι για πρώτη φορά τέτοιας μεγάλης έκτασης και υψηλής ποιότητας.
Οι ιδιοκτήτες του κράτους παρέμειναν οι ίδιοι. Οχι μόνοι οι ίδιοι ως οικονομική τάξη αλλά σε πολλές περιπτώσεις είναι οι ίδιες οικογένειες που υπήρξαν ιδιοκτήτες κρατών κατά των μεσαίωνα που συνεχίζουν, με επιγαμίες φυσικά, από την ίδια κοινωνική θέση ισχύος. Υπάρχουν υποψίες, στη σφαίρα της συνωμοσιολογίας βέβαια μέχρι να βρεθούν ιστορικές αποδείξεις, ότι η διαδοχή αυτή των ιδιοκτητών συνεχίζεται βιολογικά από την αρχαιότητα.
Αυτές οι κοσμογονικές αλλαγές της θέσης του ανθρώπινου πόρου στο σύγχρονο εθνικό κράτος καθώς και οι αναγκαίες πολιτειακές αλλαγές, έφεραν και μεγάλες αλλαγές στην συλλογή του παραγόμενου πλούτου εκ μέρους των ιδιοκτητών του κράτους. Η συγκομιδή του παραγόμενου πλούτου έγινε πιο εκλεπτυσμένη και γι' αυτό πιο δυσδιάκριτη.
Κύριο μέσο έγινε τώρα ο άμεσος φόρος και γενικά ο φόρος. Πολύ αποδοτική συγκομιδή, και από παλιά δοκιμασμένη. Τώρα όμως μπήκε σε εφαρμογή μια πολύ μοντέρνα τεχνολογία συλλογής του παραγόμενου πλούτου. Η χρηματοπιστωτική οικονομία. Βασικά ο μισθός ως αντίτιμο για μια ορισμένη ποσότητα εργασίας. Η εργασία του ανθρώπινου πόρου έγινε και αυτή εμπόρευμα. Και καθώς οι ιδιοκτήτες του κράτους έχουν την ισχύ, καθορίζουν και την τιμή της.
Ομως το υπερόπλο της συλλογής είναι άλλο. Η πίστωση. Οι τράπεζες και τα δάνεια δηλαδή. Οι τράπεζες, ιδιωτικές (όλες οι τράπεζες είναι ιδιωτικές) και κάτω από δήθεν κοινωνικό-κρατικό έλεγχο, είναι η κατάληξη του μεγαλύτερου μέρους του παραγόμενου πλούτου των κοινωνιών, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Οι ίδιες οι τράπεζες δεν παράγουν τίποτε. Απλώς ενεργούν ως μεσάζοντες στην αναγκαία για μια χρηματοπιστωτική κοινωνία, ροή του χρήματος. Στην πίστωση. Και φυσικά πίσω από τις τράπεζες βρίσκονται οι παλιοί και οι νέοι ιδιοκτήτες του κράτους.
Αυτοί που από την αρχαιότητα καρπώνονται τον πλούτο που παράγει ο ανθρώπινος πόρος.
Συνοψίζοντας, η οικονομική διαδικασία δεν αποκαλύπτει τα μυστικά της με την πρώτη ματιά. Ο ανθρώπινος πόρος είναι ο πιο πολύτιμος οικονομικός πόρος. Η βασική διαμάχη, ιστορικά και παγκόσμια, δεν είναι για την οικονομία και τους φυσικού πόρους έτσι γενικά και αόριστα. Αλλά είναι για την κυριαρχία και τον έλεγχο του μόνου οικονομικού πόρου που έχει αληθινή αξία. Του ανθρώπινου πόρου. Του ανθρώπου. Που συνεχίζει να ζει στο "Αγρόκτημα εκτροφής ανθρώπων".
Η κυριαρχία επί των ανθρώπων είναι το παντοτεινό ζητούμενο.

Μεγάλο μυστικό: Οι τράπεζες δανείζουν λεφτά που δεν έχουν

Τα σημερινά χαρτονομίσματα είναι το παραπροϊόν μιας ιστορικής απάτης.
Στον μεσαίωνα υπήρχε στην ευρώπη ένα είδος τεχνίτη που στην αγγλοσαξωνική είναι γνωστός με την λέξη goldsmith. Σιδεράς του χρυσού. Χρυσοχόος. Ο τεχνίτης αυτός κατασκεύαζε και εμπορευόταν κοσμήματα. Εμπορευόταν επίσης χρυσά ή ασημένια νομίσματα. Εχοντας ανάγκη να φυλάει τα πολύτιμα υλικά της δουλειάς του, κατασκεύασε στην κατοικία του κάτι παρόμοιο με αυτό που σήμερα λέμε θησαυροφυλάκιο. Ωστε να τα αποθηκεύει εκεί με ασφάλεια.
Διάφοροι άλλοι που είχαν στην κατοχή τους μεγάλες ποσότητες χρυσών νομισμάτων και γύρευαν να τα ασφαλίσουν από διαρρήξεις και κλοπές, κατέφυγαν στην ασφάλεια του θησαυροφυλακίου του χρυσοχόου. Κατέθεταν τα νομίσματά τους και έπαιρναν μια απόδειξη "πληρωτέα επί τη εμφανίσει".
Δηλαδή μπορούσαν να προσκομίσουν την απόδειξη αυτή, που ανέγραφε φυσικά και το ποσό της κατάθεσης, και να την εξαργυρώσουν, κάνοντας ανάληψη των χρυσών τους νομισμάτων.
Οι αποδείξεις αυτές αποτέλεσαν το πρώτο χαρτονόμισμα. Το γνωστό και ως τραπεζογραμμάτιο.
Είναι πιο ασφαλές και βολικό να μεταφέρεις ένα χαρτί παρά ένα πουγγί με χρυσά νομίσματα. Σύντομα οι αποδείξεις αυτές άρχισαν να γίνονται δεκτές στις οικονομικές συναλλαγές στη θέση των χρυσών νομισμάτων. Και ως έναν βαθμό εκτόπισαν μάλιστα τα βαρειά μεταλλικά νομίσματα.
Ο χρυσοχόος ασκούσε επίσης και το αρχαιότατο επάγγελμα του δανειστή. Δάνειζε. Χρυσά νομίσματα. Με τόκο φυσικά. Από κάποιο χρονικό σημείο και μετά οι δανειζόμενοι ελάμβαναν αντί χρυσών νομισμάτων, την γνωστή πια χάρτινη απόδειξη, όπως και με τις καταθέσεις. Η χρήση των αποδείξεων αυτών γενικεύθηκε.
Ολα αυτά τα χαρτιά που κυκλοφορούσαν έναντι των χρυσών νομισμάτων προϋπέθεταν κάτι. Πως ο χρυσοχόος είχε πράγματι στο θησαυροφυλάκιό του το σύνολο που αντιπροσώπευε η αξία των αποδείξεων σε χρυσά νομίσματα. Φυσικά ο χρυσοχόος δεν είχε όλα αυτά τα χρυσά νομίσματα, τα χρήματα που δάνεισε. Και αυτό στην απολίτιστη εκείνη εποχή εθεωρείτο απάτη.
Ο έξυπνος χρυσοχόος όμως προέβη σε ορισμένες έξυπνες παρατηρήσεις. Πρώτον ότι ήταν ο μοναδικός επι γης άνθρωπος που γνώριζε το ακριβές περιεχόμενο του θησαυροφυλακίου του. Και δεύτερον ότι δεν είχε τύχει ποτέ να εμφανιστούν όλοι μαζί, οι καταθέτες και οι δανειζόμενοι από αυτόν, απαιτώντας την άμεση εξαργύρωση των αποδείξεων. Ετσι, κατέχοντας πλέον το όπλο της έκδοσης χάρτινων αποδείξεων, αποφάσισε πως μπορούσε να δανείσει όσο τραβάει η ψυχή του. Ανεξάρτητα από τις καταθέσεις σε χρυσά νομίσματα που είχε. Και αυτό έπραξε.
Ο χρυσοχόος δάνεισε πολλές φορές το περιεχόμενο του θησαυροφυλακίου του. Κατέληξε να έχει δανείσει υπερ-πολλαπλάσια αξία από τα το σύνολο των νομισμάτων του θησαυροφυλακίου του. Ουσιαστικά στο θησαυροφυλάκιό του διέθετε ένα μικρό μόνο κλάσμα της αξίας που είχε συνολικά δανείσει. Εννοείται πως ο χρυσοχόος θησαύρισε.
Αυτό το σύστημα δανεισμού είναι γνωστό ως σύστημα των κλασματικών αποθεματικών. Fractional reserve banking, αγγλοσαξωνιστί.
Ο έξυπνος όμως χρυσοχόος προέβη και σε άλλες έξυπνες παρατηρήσεις. Ανακάλυψε πως εάν μείωνε το ποσό των δανείων που χορηγούσε, το χρήμα στην αγορά λιγόστευε. Εως εξαφανίσεως. Αυτό συνέβαινε γιατί οι αποπληρωμές των παλαιών δανείων έπρεπε να συνεχιστούν, χωρίς όμως να υπάρχει νέα ροή χρήματος στην αγορά από καινούρια δάνεια. Η αγορά έτσι πάθαινε ασφυξία. Στράγγιζε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα απανωτές πτωχεύσεις. Ο χρυσοχόος βρέθηκε στην ευχάριστη θέση να αγοράζει έναντι πινακίου φακής τις περιουσίες των δύστυχων πτωχευμένων που τις εκποιούσαν για να σωθούν.
Ο έξυπνος χρυσοχόος ανακάλυψε επίσης πως αν μέσα σε αυτή την περίοδο της κρίσης, που είχε προκαλέσει ο ίδιος, αύξαινε το επιτόκιο δανεισμού, οι πτωχεύσεις επιτείνονταν και επιταχύνονταν. Τρελλά κέρδη.
Ο χρυσοχόος μας ανακάλυψε διάφορα τέτοια χρήσιμα πράγματα. Μέχρι που κάποιοι ανακάλυψαν την απάτη του.
Θα περίμενε κανείς ότι μετά την ανακάλυψη της απάτης, μια και ο χρυσοχόος είχε δανείσει χρήματα που δεν είχε, πως ο πέλεκυς της τιμωρίας θα έπεφτε βαρύς επί της κεφαλής του. Δεν συνέβη τίποτε τέτοιο. Αντίθετα αναγνωρίστηκε η προσφορά του χρυσοχόου στην ανάπτυξη της οικονομίας με τις πιστώσεις που παρείχε, και ο χρυσοχόος αναβαθμίστηκε. Εγινε τράπεζα. Και πλέον μπορούσε να κάνει νόμιμα ότι πριν έκαμνε παράνομα.
Το σύστημα των κλασματικών αποθεματικών νομιμοποιήθηκε και παρέμεινε σε ισχύ ακριβώς όπως και πριν. Και φυσικά ισχύει μέχρι σήμερα και εφαρμόζεται καθημερινά από όλες τις τράπεζες, σε όλες τις χώρες του κόσμου. Μια τράπεζα μπορεί να δανείσει περίπου 9 φορές πάνω, το ύψος των καταθέσεων που διαθέτει. Να δανείσει δηλαδή χωρίς να έχει. Νόμιμα και με τόκο.
Α, ναι, επιβλήθηκε μια μικρή τιμωρία στον χρυσοχόο. Να δίνει κι αυτός έναν ελάχιστο τόκο στους καταθέτες του. Μικρό το κακό. Διότι η κατάθεση γίνεται μια και μόνη φορά, ενώ γεννάει υπερ-πολλαπλάσια πίστωση. Σήμερα για ένα χιλιάρικο ο χρυσοχόος-τραπεζίτης θα δώσει ετήσιο τόκο γύρω στα 20 ευρώ στον καταθέτη του. Το χιλιάρικο όμως της κατάθεσης του δίνει την δυνατότητα να δανείσει οκτώμισυ (ναι, 8,5) χιλιάρικα. Που φυσικά και δεν έχει.
Συμπέρασμα: Οι τράπεζες δανείζουν λεφτά που δεν έχουν. Τα "δημιουργούν", λογιστικά και μόνο, την ώρα που κάποιος παίρνει το δάνειο, από αέρα κοπανιστό.

Περί Διαφωτισμού και Ορθόδοξης Παράδοσης

Τι κοινό έχουν οι Φράγκοι, οι Προτεστάντες, ο Παπισμός, η Μασονία, ο Κοραής, τα "Ορθόδοξα" κατηχητικά του 19ου και 20ού αιώνα και ο Διαφωτισμός; Φυσικά την ΑΓΝΟΙΑ και ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ τους από την Ορθόδοξη Παράδοση, και την ένταξή τους σε ένα αντιχριστιανικό σύστημα!

Γράφει ο π. Γεώργιος Μεταλληνός

Ο χώρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που ήταν παροπλισμένος με τα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κατεκλείσθη από Προτεστάντες ιεραποστόλους. Η ιεραποστολή λέγεται «mission» και οι ιεραπόστολοι του Προτεσταντισμού, αλλά και του Παπισμού, που προηγήθησαν μερικούς αιώνες και δεν υπάρχουνε σήμερα, ονομάζονται «missionari». Δεν κάνουν ιεραποστολή, κάνουν προσηλυτισμό. Γι’ αυτό εμείς χρησιμοποιούμε τον ξένο όρο, «missionari», για να τους χαρακτηρίσουμε και να τους διακρίνουμε από τους γνήσιους ιεραποστόλους του Ευαγγελίου.

Οι missionari που έκαναν θραύση εδώ πέρα έμπαιναν στα σχολεία, έπαιρναν στα χέρια τους την εκπαίδευση, κ.ά.. Σκεφτείτε ότι οι κυβερνώντες ανέθεταν την εκπαίδευση στα χέρια των Προτεσταντών. Ο Καποδίστριας, ο καημένος, προσπάθησε να μετριάσει τα πράγματα. Έχω βρει εκθέσεις μισσιοναρίων, γιατί δούλεψα χρόνια σ’ αυτά τα θέματα, και λέγανε «Μας κάνει τον φίλο ο Καποδίστριας ενώ είναι ο μεγαλύτερος εχθρός μας». Είναι το μεγαλύτερο εγκώμιο προς τον Καποδίστρια! Αλλά δεν μπορούσε να συμμαζέψει τα πράγματα, ο Καποδίστριας, διότι χρειαζόταν μέσα και δεν τα είχε. Κι έτσι προσπαθούσε να ελέγξει την κατάσταση. Δηλαδή να παρακολουθεί για να μη προχωρούν παραπάνω απ’ ό,τι έπρεπε. Να προσφέρουν κάποια στοιχεία αλλά όχι να αιχμαλωτίζουν ψυχές, είτε γονείς είτε μαθητές, στον Προτεσταντισμό.

Όταν ιδρύθησαν τα σχολεία του Καποδίστρια, που προσπάθησε το χάος εκείνο να το κάνει κράτος, ίδρυσε την Ιερατική Σχολή στον Πόρο και το Ορφανοτροφείο της Αιγίνης. Ήτανε τα ορφανά του πολέμου, τα παιδιά των θυμάτων του πολέμου. Και τι έκανε ακόμη; Οργάνωσε τράπεζα, συσσίτια, όχι μόνο στην Ιερατική Σχολή για να ζούμε μοναστηριακό τυπικό, αλλά οργάνωσε συσσίτια μεσημβρινά και βραδινά και στα παιδιά, που ήτανε φτωχόπαιδα και δεν είχαν να φάνε. Οι Προτεστάντες αυτοί τον κατηγορούσαν στις εκθέσεις τους, τα «reports», που έστελναν οι μισσιονάριοι στις εταιρείες τους: «Ο Καποδίστριας είναι αναχρονιστικός. Δεν είναι “up-to-date”, σύγχρονος άνθρωπος και σκεφθείτε τι βάζει στα παιδιά να διαβάζουν το μεσημέρι: βίους Αγίων!».

Ο Καποδίστριας εφήρμοζε το μοναστηριακό σύστημα. Και έβαζε ανάγνωσμα την ώρα του γεύματος και την ώρα του δείπνου, όπως στα κανονικά μοναστήρια (που δεν είναι τουριστικά κέντρα) αντί να κάθονται και να κουβεντιάζουν μεταξύ τους για τις ελιές και τα κοτόπουλα του μοναστηριού... Οπότε διαβάζουν πατερικά έργα και κυρίως το Συναξάριο της ημέρας, τους Αγίους της ημέρας.

Λέμε καμιά φορά «Πώς οι μοναχοί χωρίς να πάνε σχολείο, ξέρουν γράμματα;» κι έχουμε αρκετούς μοναχούς που δεν έχουν πάει ούτε μια μέρα στο σχολείο. Κι όχι απλά ξέρουν γράμματα αλλά άμα τους ακούσεις να μιλούν νομίζεις ότι είναι καθηγητές πανεπιστημίου με έναν, πραγματικά, αμίμητο και άφθαστο ελληνικό λόγο. Πώς φθάνουν εκεί; Ακούνε όλη μέρα, ψάλλουν. Το μεγάλο Σχολείο της Ορθοδοξίας είναι το αναλόγιο του ψάλτη! Που αν είναι καλλιεργημένος και δεν ψάλλει για να περάσει η ώρα, ή με βαρεμάρα, αλλά αγωνίζεται για να καταλάβει και τα λόγια, τότε μαθαίνει. Θα τα πει μία φορά, θα τα πει δέκα φορές και μετά θα μπαίνει στο νόημα. Οπότε κατηγορούσαν τον Καποδίστρια διότι βάζει βίους Αγίων και δεν βάζει τα παραμυθάκια, όπως «Η Φαβιόλα, «Η κόρη του γαλακτοκόμη», κ.ά. που μας έφερναν και που τα μετέφραζε δυστυχώς κι ο μακαρίτης ο Τρεμπέλας. Λέει κι ο Γιανναράς και σ’ αυτό έχει δίκιο, ότι «χαράμισε χιλιάδες ώρες ο Παναγιώτης Τρεμπέλας». Ήταν σπουδαίος, πράγματι. Αλλά ήταν το πνεύμα των οργανώσεων, όπου ζητούσαν να μιμούνται τους Προτεστάντες σ’ ότι έκαμναν, στην ιεραποστολή, κ.τ.λ.. Και τι έκανε; Μετέφραζε προτεσταντικά διηγήματα από τα αγγλικά και τα γαλλικά. Δεν μιλούσε καλά αλλά διάβαζε και καταλάβαινε σπουδαία. Μετέφραζε, δηλαδή, παραμύθια της Χαλιμάς... αντί να προβάλλουνε τα ζωντανά παραδείγματα των Αγίων, την ένσαρκη, εν σώματι Ορθοδοξία, όπως είναι οι Άγιοι.

Αν μελετήσετε περισσότερο τον Καποδίστρια θα δείτε γιατί τα’ κανε αυτά. Ο Καποδίστριας ήταν Ρωμηός, ήταν Ορθόδοξος Έλληνας. Κι έγραφε, π.χ., ότι ο Κοραής και άλλοι στέλνανε παιδιά να σπουδάσουν στη Δύση για να γίνουν Φράγκοι, γιατί αν δεν γίνουν «μεγάλοι», αν δεν γίνουν Άγγλοι κ.ά., δεν σώζεται η Ελλάδα.

Έτσι έλεγε, πίστευε και έπραττε ο Καποδίστριας (μη πείτε ότι συκοφαντώ γιατί όσα έχω διαβάσει για τον Καποδίστρια, δεν τα έχετε διαβάσει εσείς, με τόσα έγγραφα και αρχειακά στοιχεία που έχω δημοσιεύσει στα βιβλία μου). Ο Καποδίστριας, λοιπόν, κάθε άλλο! Έγραφε στον Ντεμποβί, έναν Ελβετό φίλο του, που τον βοήθησε πολύ, όπως και ο Εϊνάρδος και άλλοι: «Κοίταξε, εγώ έχω άλλο σκοπό. Τα παιδιά θα μεστώσουν πρώτα Ορθοδοξία και εθνικότητα στη πατρίδα. Και μετά θα πάνε έξω να σπουδάσουν. Κι εκεί έξω θα μελετούν πρωτίστως την ελληνική γλώσσα και την πίστη της Εκκλησίας μας, ώστε όταν έλθουν να κυβερνήσουν την Ελλάδα, το έθνος, ως Έλληνες και όχι ως ξένοι». Και γι’ αυτό τον φάγανε τον Καποδίστρια. Αυτά τα κείμενα είναι δημοσιευμένα και από την κα Κούκου, την συνάδελφο της φιλοσοφικής σχολής και σήμερα είναι γνωστότατα. Έτσι ενεργούσε ο Καποδίστριας, (που, όπως έλεγε) «να μεστώσουν τα παιδιά στην Ελλάδα, την ελληνική παράδοση και την Ορθοδοξία» ώστε να έρθουν να κυβερνήσουν ως Έλληνες Ορθόδοξοι τον τόπο κι όχι ως όργανα των ξένων.

Ο Καποδίστριας είχε υπ’ όψιν του το παράδειγμα των Κολλυβάδων Πατέρων, όπως ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Άγιος Αθανάσιος ο Πάριος, ο σπουδαίος θεολόγος ο Νεόφυτος ο Καυσοκαλυβίτης και ο Άγιος Μακάριος, πρώην επίσκοπος Κορίνθου που οι Τούρκοι τον διώξανε από την Κόρινθο. Οι Κολλυβάδες Πατέρες λέγονται Νεοησυχαστές Πατέρες, δηλαδή αυτοί οι οποίοι ξανά ’φεραν στην επιφάνεια την παράδοση της Ορθοδοξίας, την παράδοση της πνευματικής ζωής για να μπορέσει να έχει κανείς κοινωνική ζωή. Δεν μπορεί να έχει κοινωνική ζωή εάν δεν έχει πνευματική ζωή. Οπότε, λοιπόν, οι Κολλυβάδες έφεραν στην επιφάνεια αυτή την ζωντανή παράδοση, που δεν έσβησε ποτέ στο Άγιον Όρος κι όλο τον ρωμαίικο χώρο. Αλλά αναγκάστηκαν να την βγάλουν προς τα έξω γράφοντας βιβλία. Ο Αθανάσιος ο Πάριος και ο Νικόδημος ο Αγιορείτης είναι μεγάλοι συγγραφείς. Εικοσιοκτώ τόμοι, ογκώδη βιβλία, έχουνε γραφεί και πόσα άλλα λανθάνουν ακόμα στις βιβλιοθήκες του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου! Σπουδαία και τα βιβλία του Αγίου Αθανασίου του Παρίου, που είναι μέσα στο πνεύμα της παραδόσεως της Ορθοδοξίας αλλά και του έθνους. Τα εθνικά κείμενα του Αγίου Αθανασίου Παρίου είναι απαράμιλλα.

Βλέπανε ότι ερχόταν από τη Δύση ο Διαφωτισμός με τις ανατρεπτικές ιδέες, της καταλύσεως των πάντων. Γιατί ο Διαφωτισμός ήταν ένα ρεύμα το οποίο άρδευε όλη την πραγματικότητα. Ήταν ένα πολυεπίπεδο κίνημα, ο Διαφωτισμός. Όπως ξέρετε, στη Δύση, έχουμε τρία μεγάλα ρήγματα. Δεν έχει ενότητα η Δύση, δυστυχώς! Εμείς έχουμε ενότητα. Δηλαδή, αν ψάξει κανείς θα βρει τη συνέχεια, θα υπάρχει. Άλλοτε είναι περισσότεροι που ενσαρκώνονται σ’ αυτή τη συνέχεια, άλλοτε λιγότεροι ή άγνωστοι, που δεν τους βλέπουμε. Μου έλεγε ένας γνωστός μου, τώρα που ερχόμουν, ότι διάβαζε τον Κόντογλου. Αιωνία του η μνήμη! Μεγάλος! Μου λέει «Διαβάζοντας ορισμένα του Κόντογλου βλέπω τα δικά σου, αυτά που λες. Γιατί;». Έχω διαβάσει αρκετά αλλά δεν έχω εντρυφήσει στον Κόντογλου, όπως του έλεγα. Έχω μελετήσει άλλους συγγραφείς. Αλλά χαρακτηριστικά κείμενα του Κόντογλου, κυρίως τα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του δεν τα έχω διαβάσει επιμελώς. Μόνο κομμάτια. Αλλά τα άλλα, τα θεολογικά του κείμενα, τα έχω διαβάσει. Ξέρετε γιατί και η ταπεινότητά μου μοιάζει με τον Κόντογλου; Διότι κάνουμε βουτιά στην ίδια θάλασσα. Άμα είναι μια θάλασσα γεμάτη μαργαριτάρια, πέφτεις στη βουτιά κι ό,τι αρπάξεις μαργαριτάρια θα’ ναι. Επομένως δεν μπορεί να διαφέρουν ο Ρωμανίδης, ο Ιερόθεος Βλάχος, ο παπα-Γιώργης. Όποιος προσπαθεί –άλλος περισσότερο από ’μένα, εγώ λιγότερο απ’ όλους– να βουτήξει σ’ αυτή τη θάλασσα, θα βγάλει τα μαργαριτάρια της παραδόσεως στην επιφάνεια.

Του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, οι Διδαχές, είναι σύντομα κείμενα, ίσα ίσα φτιάχνεις ένα βιβλίο. Κι όμως, όλη η ορθόδοξη Παράδοση κρύπτεται μέσα στις Διδαχές του! Τα κηρύγματά του προς το Γένος ήταν αυτά που κράτησαν την συνείδησή του ακμαία. Όσο περισσότερο καλλιεργείτο η πίστη, τόσο περισσότερο ενισχύετο και η συνείδηση της Παραδόσεως του Γένους. Οι ρίζες! αναζητούσαμε ρίζες! Όταν έλεγε «μάθετε τα παιδιά σας ελληνικά και να μη τα αφήνετε να μιλούν αρβανίτικα και ο,τιδήποτε άλλο. Κι εγώ θα προσεύχομαι για την ψυχή σας», δεν ήτανε ρατσιστής, δηλαδή σαν να έλεγε «τι τα θέλουμε τα αρβανίτικα;». Ο πατρο-Κοσμάς ήξερε πολλές γλώσσες αλλά ήξερε πρώτα απ’ όλα ελληνικά. Και θα σας πω, γιατί έλεγε να μαθαίνουν και να διδάσκουν στα παιδιά τους ελληνικά: διότι στα ελληνικά είναι το Ευαγγέλιο! Να μπορούν τα παιδιά να καταλάβουν το Ευαγγέλιο, τη λειτουργία μας στο πρωτότυπο! Έτσι που φτάσαμε σήμερα, ολόκληρος Αρχιεπίσκοπος –την ευχή του να’ χουμε– λέει να τα μεταφράσουμε κ.ά., «διότι δεν καταλαβαίνουν». Μα δεν θα χαλάσουμε εμείς την λατρεία μας! Θα κατηχήσουμε τον κόσμο ώστε να προσπαθεί να φτάσει σε ένα επίπεδο που να καταλαβαίνει. Δεν ισχύει το «πονάει δόντι κόβει κεφάλι». Αυτή είναι λανθασμένη πολιτική που την κατάλαβε κι ο Μακαριώτατος και πήρε πίσω αυτό που έλεγε. Ο πατρο-Κοσμάς επέμενε, «να μάθετε ελληνικά, διότι στα ελληνικά είναι το Ευαγγέλιο!».

Οι Κολλυβάδες Πατέρες, λοιπόν, έβλεπαν αυτό το πολυεπίπεδο κίνημα από την Δύση, το οποίο ήταν το τρίτο ρήγμα, ρηγματικός σταθμός στην πορεία της Δύσεως. Το πρώτο ήταν η Αναγέννηση. Πολλοί, ακούτε την λέξη «Αναγέννηση» και λέτε «τι ωραίο». Δεν υπάρχει χειρότερο δημιούργημα από την Αναγέννηση! Δείτε, εν στροφή στην ρωμανικότητα, κυρίως στην φραγκολατινική παράδοση της Δύσεως, όλους τους μεγάλους. Ο Σίντερμιχ, ένας μεγάλος που έγραψε ογκώδες βιβλίο για την Αναγέννηση, λέει ότι είναι η «περίοδος σκότους». Γιατί, τι κάνει; «Αποσπά τον άνθρωπο από τον Θεό, αποσπά τον άνθρωπο από τον Παπισμό (αυτό είναι ωραίο) αλλά τον προσκολλά στον εαυτό του και στα γήινα». Δηλαδή ο σκοπός δεν ήταν να απελευθερώσουν τον άνθρωπο από ό,τι τυρρανικό στοιχείο υπήρχε στη Δύση αλλά να τον κάνουν να πάψει να έχει σχέση με το Θεό.

Αυτή η κατάσταση συνεχίζεται σήμερα. Αυτό που λέμε «χωρισμός Εκκλησίας-Πολιτείας» είναι: «τι θέλουμε και μιλούμε για Θεό, πίστη, κ.τ.λ.;». Αυτή είναι η έννοια του «χωρισμού». Διοικητικός χωρισμός, υπάρχει. Κι εγώ δεν είμαι βουλευτής ή υπουργός κι ούτε ο Αρχιεπίσκοπος είναι πρωθυπουργός. «Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς», που λέει ο λαός. Με το να μιλείς δεν μπορεί να σου κλείσει το στόμα ο άλλος! Θα πεις «μπράβο κε Παπούλια που επιτέλους κατάλαβες ότι έχουμε και λίγη αξιοπρέπεια». Δεν θα τα «κατεβάζουμε» συνεχώς –συγγνώμη για την έκφραση– αλλά τόσα χρόνια «τα κατεβάζουμε» για να μη κάνουμε πόλεμο. Μα όσο σε βλέπουν αδύνατο τόσο σου δίνουν καρπαζιές. Ακόμα και οι Αλβανοί –γιατί έχει πίσω το θηρίο των Ηνωμένων Πολιτειών. Επομένως, το να τοποθετηθείς σ’ αυτά τα θέματα δεν είναι πολιτικολογία ούτε είναι υπέρβαση καθήκοντος. Κάθε Έλληνας έχει δικαίωμα να εκφράζεται δημόσια και ελεύθερα, κατά το Σύνταγμα, αρκεί να μην προσβάλλει τον άλλον.

Έτσι, λοιπόν, το πρώτο ρήγμα ήταν η Αναγέννηση. Σπάσανε, χωριστήκανε. Από την μία πλευρά ένας ογκόλιθος που λεγότανε Παπισμός και από την άλλη πλευρά ένας κόσμος που πιέζεται από τους διανοουμένους, όχι να εγκαταλείψει τον Πάπα αλλά να εγκαταλείψει το Θεό. Τότε, περίπου, γεννήθηκε μια ωραία αγγλική παροιμία: μια μάνα αγγλίδα έπλενε το παιδί της στη λεκάνη (που είχανε εκείνη την εποχή) και από τη βιασύνη της, μαζί με το απονέρι, πέταξε και το παιδί. Αυτό κάμαν: αντί να πετάξουν τα βρομονέρια, πέταξαν και το Θεό μαζί!

Το δεύτερο ρήγμα είναι το 1517, η θρησκευτική και εκκλησιαστική επανάσταση, η Μεταρρύθμιση, ο Προτεσταντισμός. «Προτεσταντισμός» σημαίνει «διαμαρτύρηση». Ο Λούθηρος και όλοι οι άλλοι που ακολούθησαν, οι οποίοι κι αυτοί προσπαθώντας να απαλλαγούν από την κυριαρχία του Πάπα και του Παπισμού, έκαναν «άλμα» όχι τριπλούν αλλά έκαναν «άλμα πολλαπλούν», δήθεν ότι θα φτάσουν στον 1ο αιώνα και στην ουσία ξέφυγαν απ’ όλη την Παράδοση της Εκκλησίας. Αυτά προσπάθησαν να κάνουν. Και μας δημιούργησαν 600 περίπου προτεσταντικές παραφυάδες που είναι χειρότερες από τον Παπισμό. Βέβαια, η ρίζα όλου του κακού είναι ο Παπισμός. Αυτός εγέννησε όλη αυτή την ακαταστασία στο Δυτικό κόσμο. Οπότε διαλύθηκε ο κόσμος πολιτιστικά, ανθρωπιστικά με την Αναγέννηση, διαλύεται κι ο κόσμος της Δύσεως θρησκευτικά κι εκκλησιαστικά, με την Μεταρρύθμιση.

Μετά από τα τέλη του 16ου με αρχές 17ου αιώνος ήρθε ο λεγόμενος Διαφωτισμός. Ο Διαφωτισμός είναι η κυριαρχία του λογικού, η αυτοθεοποίηση του ανθρώπου. Μάλιστα στην Γαλλική Επανάσταση, που είναι η απόληξη του Διαφωτισμού, αυτή τη κυριαρχία της λογικής του ανθρώπου την εξέφρασαν ο μασόνος Ροβεσπιέρος (το κύριο χαρακτηριστικό του Διαφωτισμού είναι η Μασονία), οι Ιακωβίνοι. Ο Ροβεσπιέρος ανεκήρυξε την λατρεία, adoration, της θεάς Λογικής. Είναι η Raison, ο Λόγος, η Λογική, η απολυτοποίηση της λογικής του ανθρώπου. Και μάλιστα, επειδή ήταν μασόνος είχε κάποια θρησκευτικά. (ακούει ο άλλος «ο Θεός και ο Θεός».

Μα για «θεό και θεό» μιλούν και οι μασόνοι. Εμείς δεν έχουμε «θεό». Έχουμε τον Πατέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Αυτός είναι ο Θεός μας. Δεν είναι ο Θεός αόριστος.) Οπότε τι κάνανε; Στην Παναγία των Παρισίων, τον παπικό ναό –δε φταίει βέβαια ο ναός– κάμανε μια γιορτή του Υπερτάτου Όντος. Είναι αυτό που λέγεται «μια ανωτέρα Δύναμη» κ.τ.λ. (αυτά είναι μασονικά. Αν ακούτε κάποιον να λέει –εκτός κι αν είναι ανίδεος ο άνθρωπος και το λέει επειδή δεν ξέρει– «πιστεύω σε μια ανωτέρα Δύναμη, σε ένα ανώτερο Όν, κ.τ.λ.», αυτό είναι Μασονισμός, είναι η ορολογία του Μασονισμού). Στην εορτή του Υπερτάτου Όντος πήρανε μια πόρνη, κοινή γνωστή πόρνη στη Γαλλία της υψηλής αριστοκρατίας. Οι Γάλλοι είχανε πολλούς «οίκους». Οι οίκοι αυτοί ήταν οίκοι ανοχής αριστοκρατικοί. Πηγαίνανε εκεί για να παίξουν μπιλιάρδο και διάφορα άλλα και είχανε και προμήθεια γυναικών και αγοριών. Αυτά τα έχει γράψει ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος στην Ιστορία του Ευρωπαϊκού Πνεύματος, δεν είναι εφευρήματα δικά μου.

Και όποιος διαβάζει ιστορία ξέρει τα πράγματα, Την γύμνωσαν [την πόρνη] και την έβαλαν γυμνή πάνω στην αγία τράπεζα της Παναγίας των Παρισίων. Και μετά τρέχαν όλοι και την προσκυνούσαν, την φιλούσαν, κ.ά., ως θεά Raison, θεά Λογική. Έτσι λατρεύτηκε η θεά Λογική από την Γαλλική Επανάσταση. Ήταν η κορύφωση του Διαφωτισμού.

Ο Διαφωτισμός είχε, ως μόνο θετικό στοιχείο, την εξέλιξη στις επιστήμες. Γι’ αυτό και ο Ευγένιος Βούλγαρης, ο Νικηφόρος Θεοτόκης κ.ά. εδέχτηκαν την πρόοδο της επιστήμης, όπως ο Μέγας Βασίλειος, ο Χρυσόστομος, οι Γρηγόριοι κ.ά.. Άλλο η επιστήμη που πρέπει να ενισχυθεί, να προοδεύσει ως έρευνα και άλλο αυτά τα αίσχη. Ο Διαφωτισμός έχει ένα επίπεδο στην πολιτική ζωή, στις διαλεκτικές μεταξύ Φεουδαρχίας-Αστισμού, Αστισμού-Σοσιαλισμού, Σοσιαλισμού-Μαρξισμού, κ.τ.λ.. Όλα αυτά μας ήρθαν από τη Δύση. Ποιος θα μας σώσει πιο γρήγορα και περισσότερο. Μετά ήταν ένα επίπεδο εκκλησιαστικο-πνευματικό και ένα επίπεδο κοινωνικό, κοινωνικής μεταρρυθμίσεως. Τότε για πρώτη φορά με την Γαλλική Επανάσταση, εισήχθη ο όρος «αλλαγή». Γι’ αυτό και ο μακαρίτης ο Ανδρέας επανέφερε το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης. «Αλλαγή» από τι και σε τι; «Αλλαγή» απ’ ό,τι θεωρείται γι’ αυτούς καθυστερημένο, πεπαλαιωμένο όπως λέγανε οι Προτεστάντες για τον Καποδίστρια. Ότι ήταν «obsolete», πεπαλαιωμένος, διότι έβαζε στα παιδιά να διαβάζουν τους βίους και το παράδειγμα των Αγίων μας.

Έτσι, λοιπόν, οι Κολλυβάδες βλέποντας ότι μας έρχονται όλα αυτά τα έργα προέβαλαν τα ορθόδοξα πρότυπα. Γι’ αυτό αρχίζουν να ανασυντάσσουν, μέσα από τις πηγές, βιογραφίες των μεγάλων ασκητικών και πνευματικών μορφών της Ορθοδοξίας, να προβάλλουν τους Αγίους. Εν συνεχεία τους Μάρτυρες. Πώς βγήκαν όλοι οι μεγάλοι Μάρτυρες, οι Νεομάρτυρες κατά του Οθωμανικού καθεστώτος; Διότι ήσαν συνεχώς μέσα σ’ αυτό το πνεύμα, του μαρτυρίου, της ομολογίας. Ο Χριστιανός δεν σκοτώνει τον άλλον αλλά θυσιάζεται. Και το αίμα του ποτίζει το δέντρο της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας. Αυτή είναι η δική μας θεολογία και κοινωνική πρακτική. Έτσι λοιπόν, προβάλλουν συνεχώς τους Αγίους, τους Μάρτυρες ως απάντηση στα πρότυπα που μας παρουσίασε ο Διαφωτισμός, που μας παρουσίασαν οι Φράγκοι, οι μισσιονάριοι καί οι διαφωτιστές. Μπορεί να είχαν διαφορές μεταξύ τους αλλά συνηντόντο στην προβολή του πολιτισμού τους. Έλεγε ένας γερμανός καθηγητής, ο Peter Kalverau, τον οποίο γνώρισα (και μου έχει γράψει μια πολύ καλή κριτική στη ελληνική διδακτορική μου διατριβή που ασχολούμαι με αυτά τα θέματα), σε ένα ογκώδες βιβλίο του «America und die orientalischen Kirchen» (Η Αμερική και οι Ανατολικές Εκκλησίες) ότι η ιεραποστολή, η mission και τα αντιτορπιλικά των Ευρωπαίων πηγαίνανε «hand in hand», χέρι με χέρι. Η πολιτική δια της θρησκείας. Propagandio fidei per scientiae, «προπαγανδισμός της πίστεως δια της επιστήμης». Μπαίνανε στα σχολεία και διέφθειραν τις ψυχές των ανθρώπων. Αυτό που γίνεται και σήμερα, εν πολλοίς. Και δεύτερο: «προπαγάνδα της πατρίδος δια των μέσων ιεραποστολής»! Αντίθετα, ο Καποδίστριας ακολουθεί το παράδειγμα των Κολλυβάδων.

Για να καταλάβετε, σχετικό είναι κι αυτό με το Χρυσόστομο, που του φώναζε ο ιερέας κάτω από τον άμβωνα: «Πάτερ μου καλά τα λες αλλά θα μας κάμεις τα παιδιά καλογήρους!», επειδή μιλούσε για τα παιδιά και την πνευματική ζωή (σώζεται η ομιλία). Και πάνω απ’ τον άμβωνα –που τότε ήταν ένα υπερυψωμένο βήμα κι όχι «περιστερώνας», όπως σήμερα, πάνω στους τοίχους– που αν άκουγες Χρυσόστομο, τον είχες χίλια χρόνια στ’ αυτιά σου, του λέει ο Χρυσόστομος: «Αδελφέ μου, δεν σου ζητώ να τον κάμεις καλόγηρο. Χριστιανό να τον κάνεις!». Δεν διαβάζουμε, λοιπόν, αυτά τα κείμενα για να γίνουμε καλόγεροι. Χριστιανοί να γίνουμε! Τι διαφέρει ο μοναχός από εσάς ή από εμένα αν θέλουμε να είμαστε Χριστιανοί; Άσκηση κάνει εκείνος, άσκηση πρέπει να κάνουμε κι εμείς. Πνευματική ζωή, εκείνος, που είναι μέσα στο χώρο της ασκήσεως, πνευματική ζωή κάνουμε κι εμείς: νηστεία, προσευχή, ακολουθίες, γονυκλισίες, λέμε την ευχή, κ.τ.λ.. Αν λ.χ. έλθει κάποιος να σε συμβουλευτεί και σε ρωτά πώς θα πολεμήσει κάτι, θα του πεις «την ευχή, παιδί μου». Το ίδιο λέει και ο γέρονας, ο π. Παρθένιος από το Άγιον Όρος: «Την ευχή! Χτύπα τον Διάβολο με την ευχή!». Το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» είναι το μεγαλύτερο όπλο κατά του Διαβόλου! Δεν διαφέρει ο μοναχισμός από ’μας. Μόνο, που αυτά που κάνουμε εμείς εδώ εκείνος τα κάνει με μεγαλύτερη τελειότητα και μεγαλύτερη δυνατότητα προόδου μέσα στην μοναστική αδελφότητα. Ο π. Παΐσιος μια φορά –την ευχή του να ’χουμε– όταν τον ρώτησα κάτι τέτοιο, μου λέει : Άκουσε, παιδί μου, να πολεμάτε! Γιατί όταν ο άνθρωπος μείνει ακίνητος, μαρμαρώνει από το κρύο, ψύχεται. Κινείστε, λοιπόν. Εσείς κάνετε σημειωτόν εμείς κάνουμε και μισό βήμα παραπάνω, κοντά είμαστε. Κάνε σημειωτόν αν δεν μπορείς να προχωρήσεις και κάποια στιγμή θα κάνεις άλμα! Σ’ τα μαζεύει ο Θεός όλα μαζί κι εκεί που δεν το περιμένεις καλύπτεις όλη την απόσταση που θα μπορούσες να κάνεις στο διάστημα που κάνεις σημειωτόν. Αυτή, λοιπόν, είναι η ενότητα.

Στη Δύση, στη Φραγκιά, λένε οι Παπικοί (γιατί οι Προτεστάντες όλα αυτά τα θεωρούν περίεργα, δουλεύουν μόνο με την διάνοια. Εκεί είναι που ταυτίζονται με τον Διαφωτισμό, στην θεοποίηση της διανοίας) λένε «Άλλη η πνευματικότητα των μοναχών και άλλη η πνευματικότητα στο κόσμο»! Τι δηλαδή, εμείς είμαστε «διαβολάκια»; Τι θα πει «άλλη πνευματικότητα»; Η ενότητα είναι το αναλόγιο του ψάλτη. Η αναμώχλευση όλης της πνευματικής ιστορίας και του πνευματικού μας βίου βρίσκεται σ’ αυτά τα βιβλία. Τα ίδια βιβλία έχουν και στα μοναστήρια! Δεν έχουν άλλα στο μοναστήρι κι άλλα εδώ. Γι’ αυτό στη Δύση, αν πάτε να δείτε στον κόσμο, αυτά τα οποία κάνουν (που μπήκαν και στους μοναχούς), είναι τα τραγουδάκια του κατηχητικού σχολείου: «Συ που κόσμους κυβερνάς... », «τα χριστιανόπουλα», άλλα του Μότσαρτ και του Μπετόβεν, που τραγουδούσαν και τραγουδούν στις Στοές των μασόνων και στις προτεσταντικές εκκλησίες, τα φέραμε κι εμείς!! Θέλεις εμβατήριο; Ψάλλε το «Τη Υπερμάχω»! Είναι ο εθνικός μας Ύμνος επί τόσους αιώνες. Αυτός ήταν ο εθνικός μας Ύμνος, μαζί με το «Σώσον Κύριε τον λαόν σου».

Καταλαβαίνετε; Αποξενωθήκαμε μόνοι μας δήθεν για να γίνουμε Ευρωπαίοι και εκκλησιαστικά. Αυτό είναι το μεγάλο λάθος που έγινε. Δεν κατηγορούμε κανέναν αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι κάναμε έγκλημα. Λέω πάλι: ο Τρεμπέλας, αυτό το μεγάλο κεφάλαιο, καθόταν και χαράμιζε το μυαλό του για να μεταφράσει (από τα γερμανικά) το «Η θυγατέρα του γαλακτοπόλη». Εγώ τα έχω βρει και στα αγγλικά, όλα αυτά, στα αρχεία των μισσιοναρίων. Και τότε ξύπνησα, στα εικοσιεννιά με τριάντα μου χρόνια που τα μελέτησα... και έλεγα «Κοίταξε, ο Τρεμπέλας τώρα με τη “Φαβιόλα” και τη “Περπέτουα”»... Κάποια όμως έχουν μια βάση αγιολογική κι αυτά τα δεχόμαστε ευχαρίστως.
Γι’ αυτό «Αιωνία του η μνήμη».
 

Ο άθεος ως ηγέτης

Άθεος ηγέτης και κοσμικό κράτος

Στηλιτεύοντας τον πολιτικό ανορθολογισμό των άθεων «διαφωτιστών» ο μεγάλος μας στοχαστής Παναγιώτης Κονδύλης έγραψε ότι ανεξάρτητα των προσωπικών θρησκευτικών πεποιθήσεων του καθενός δεν μπορεί να παραβλεφτεί η σημασία των μεταφυσικών κατασκευών στον κοινωνικοπολιτικό βίο, στην διαμόρφωση των συλλογικών ταυτοτήτων, στην οικοδόμηση των εθνικών κοσμοθεωριών και στην διασφάλιση της πολιτικής κυριαρχίας ενός κράτους. Δυστυχώς, στην Ελλάδα η συζήτηση περί το ζήτημα περιορίζεται σε αστειότητες αρθρογράφων κυριακάτικων εφημερίδων οι οποίοι ειδικεύονται στην «περιπαικτική επιφυλλιδογραφία». Πρόκειται για μια παρδαλή μάζα στοχαστικών υπολειμμάτων των πιο ακραίων «άθεων» και «εταιρικών» αντιλήψεων τα οποία όντας πνευματικά βαθιά νυχτωμένα κόλλησαν στο τέλμα της θεοκρατικής-κοσμικής διαμάχης του 15^ου αιώνα. Συχνά λοιπόν ο Διαφωτισμός ισοπεδώνεται, απλουστεύεται και προσαρμόζεται στις εφήμερες επικοινωνιακές ανάγκες της εργολαβικής αντι-Εκκλησιαστικής εκστρατείας και στην αβυσσαλέα υποκειμενική γνώμη του εκάστοτε επιφυλλιδογράφου.

Ποιοι είναι λοιπόν φανατικοί και ποιοι έχουν τρικυμισμένο εγκέφαλο; Ποιος πολιτικός ηγέτης είναι άθεος και τι σημαίνει αυτό για την διακυβέρνηση της Ελλάδας; Έχουμε ή δεν έχουμε δικαίωμα να ρωτούμε τους επίδοξους ηγέτες «τι θεό πιστεύουν»; Αναμφίβολα, τόσο ένας άθεος όσο και ένας θρήσκος επίδοξος ηγέτης έχουν το ίδιο ακριβώς δικαίωμα διεκδίκησης των ανώτατων πολιτειακών αξιωμάτων. Οι κοσμοθεωρίες τους, όμως, δεν είναι «ατομικό δεδομένο». Αμφότεροι, έχουν υποχρέωση να ξεδιπλώσουν στους ψηφοφόρους την κοσμοθεωρία τους, να εξηγήσουν τις θέσεις τους απέναντι στα ζητήματα που αφορούν τις θρησκείες και κυρίως, επειδή υπάρχει πληθώρα αντιθετικών παραδοχών γι’ αυτό το καίριο ζήτημα, να εξηγήσουν τον τρόπο που αντιλαμβάνονται το «κοσμικό κράτος» σε σχέση με την θρησκεία. Αυτό σε τελευταία ανάλυση είναι άμεση ανάγκη επειδή ορισμένοι φαίνεται ότι βάλθηκαν να μας πείσουν πως στην Ελλάδα θα υπάρξει αυτό που πουθενά δεν υπάρχει, δηλαδή εσωτερική διάσπαση της ελληνικής Πολιτείας, με σκοπό την μετατροπή της σε κατακερματισμένο «πολυπολιστισμικό κράτος», στο πλαίσιο του οποίοι οι μανιακοί υποστηρικτές φασιστοειδών «ιδεαλιστικών» δογμάτων θα μετατρέψουν την θρησκευτική πίστη σε θήραμα των διεστραμμένων κοσμοπολίτικων φαντασιώσεών τους. Συναφώς, δεν χρειάζεται να είναι κάποιος θρήσκος ή θρησκευόμενος για να γνωρίζει ότι ο Διαφωτισμός δεν παρήγαγε μόνο τον Εμμανουήλ Καντ ή άλλους ανάλογης εμβέλειας στοχαστές αλλά και ακραίες αθεϊστικές παραδοχές οι οποίες ευθύνονται για «ιδεαλιστικές» ανωμαλίες όπως ο κομμουνιστικός αθεϊσμός, ο χιτλερικός αυταρχισμός και το «εταιρικό κράτος» στην διαδικασία ευρωπαϊκή ολοκλήρωσης, διαστροφή και παραλογισμός που εγκαταλείφθηκε βιαστικά την δεκαετία του 1960 μπροστά στην πείσμονα αντίσταση του ευρωπαϊκού εθνικού κράτους. Επειδή λοιπόν κάποιοι επιφυλλιδογράφοι στηριγμένοι στην εφήμερη επικοινωνιακή και αριθμητική τους υπεροχή βάλθηκαν να αποβλακώσουν την ελληνική κοινωνία ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους.

Θεοκρατία, γένεση του έθνους-κράτους και ορθοδοξία

Κατά πρώτον, το δυτικοευρωπαϊκό εθνικό κράτος αναδείχθηκε ως θεσμός στο πλαίσιο αγώνων πολιτικής κυριαρχίας των ευρωπαϊκών κοινωνιών κατά της Ρωμαιοκαθολικής αξίωσης ίδρυσης πανευρωπαϊκής θεοκρατικής πολιτείας. Σ’ αυτό οφείλεται ο «ανεξίθρησκος» χαρακτήρας του δυτικοευρωπαϊκού εθνικού κράτους και αυτό με κανένα τρόπο δεν υποδηλώνει πως οι κοινωνίες είναι άθρησκες. Αντίθετα με αυτές τις ιστορικές συνθήκες γένεσης του κράτους στην Ευρώπη, σ’ ανατολικά κράτη όπως η Ελλάδα, εκτός του ότι η επιβίωση των κοινωνιών τους οφείλεται, εν πολλοίς, στην θρησκευτική πίστη, οι ηγεσίες των Εκκλησιών κατά κανόνα ηγήθηκαν των αγώνων για ανεξαρτησία-ελευθερία ενάντια στις δυναστικές πολυεθνικές αυτοκρατορίες. Κατά συνέπεια, ο διαμορφωτικός ρόλος της Εκκλησίας στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι ήταν βαθύτατα διαφορετικός: Στην Ευρώπη το κράτος κτίστηκε ενάντια στους εκκλησιαστικούς ηγέτες (και όχι βεβαίως ενάντια στην θρησκεία) και στην Ελλάδα το κράτος κτίστηκε σε συμμαχία με την Εκκλησία. Γι’ αυτό μόνο στα πλαίσια αγοραίων ή αστείων περιπαικτικών αναλύσεων μπορεί να συγκριθεί η έννοια του κοσμικού κράτους στην Δύση με το κοσμικό κράτος ανατολικών Πολιτειών όπως η Ελλάδα. Επιπλέον, για πολύ συγκεκριμένους λόγους, το κοσμικό κράτος ορθόδοξων κρατών όπως η Ελλάδα είναι για την Δυτική Ευρώπη παράδειγμα προς μίμηση. Η Ορθοδοξία είναι από μόνη της μια αντιρατσιστική, δημοκρατική και πλουραλιστική οικουμενική κοσμοθεωρία. Αυτό το ηθικοφιλοσοφικό υπόβαθρο και ο θεολογικός λόγος είναι βαθύτατα εμπεδωμένος στα ήθη και στα έθιμα του λαού αναπόφευκτα προσαρμόζει τις ηθικοκανονιστικές δομές του κοσμικού κράτους στις παραδόσεις της πολυπολιτισμικής-πολυθρησκευτικής συνύπαρξης με κοινωνικές ομάδες άλλων χριστιανικών δογμάτων και άλλων θρησκειών. Αυτό, σ’ αντίθεση με την Δύση, όχι μόνο δεν θέτει δίλημμα «Θεοκρατία ή κοσμικό κράτος» αλλά συνεισφέρει στην δημιουργία ενός βιώσιμου και ώριμου κοινωνικοπολιτικού συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, δεν χρειάζεται να είναι κάποιος θρήσκος για να γνωρίζει ότι οι ηθικοφιλοσοφικές παραδοχές της Ορθοδοξίας είναι βαθύτατα αντιρατσιστικές, βαθύτατα πλουραλιστικές και εξ αντικειμένου προσαρμόσιμες σε κάθε (πολύ)πολιτισμικό περιβάλλον. Η κοινωνία του σύγχρονου ελληνικού κράτους, παρά τις στοχαστικές επιρροές ανόητων και επιπόλαιων κοσμοπολίτικων ιδεολογημάτων είναι προικισμένη με αυτή την οικουμενική πολιτισμική-θρησκευτική κληρονομιά γεγονός που επιτρέπει βιώσιμες κοινωνικές ισορροπίες που πολλοί στην Δυτική Ευρώπη θα ζήλευαν. Αυτές τις ισορροπίες της ελληνικής κοινωνίας φαίνεται ότι κάποιοι άφρονες σκοπό έχουν να τις διαταράξουν όταν χλευάζουν τον θρησκευτικό και πολιτικό πολιτισμό μας και όταν μας καλούν να μιμηθούμε τα ιδεολογήματα ανώριμων κοινωνιών.

Ρατσισμός και πολυπολιτισμικές κοινωνίες στην Ευρώπη

Κατά δεύτερον, την ηθικοφιλοσοφική ωριμότητα της ελληνικής κοινωνίας και άλλων ορθόδοξων κοινωνιών πολλοί θα την ζήλευαν. Μπορεί λόγω ενός ιστορικά ασθενούς και έξωθεν εξαρτημένου κράτους να υπάρχουν μύρια προβλήματα στην Ελλάδα αλλά αυτό δεν συγκρίνεται με την προβληματική εξέλιξη και διαμόρφωση του δυτικού κράτους. Αυτό καταμαρτυρείται από τις γενοκτονίες, τις εθνοκαθάρσεις και την διαχρονική ευρωστία των ρατσιστικών κομμάτων κατά τη διάρκεια της νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας. Δεν χρειάζεται παρά να έχεις μάτια για δεις ότι οι εσωτερικές ισορροπίες μεταξύ του δυτικοευρωπαϊκού κράτους, των Εκκλησιών και καθ’ έκαστο κράτος κοινωνικού περίγυρου ήταν και συνεχίζουν να είναι εύθραυστες, ευάλωτες και συχνά επικίνδυνα υπερευαίσθητες στους μετανάστες, στις μειονότητες και στους ξένους. Άπειρα παραδείγματα της ύστερης ευρωπαϊκής ιστορίας επαληθεύουν αυτό το γεγονός, καθώς επίσης και το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση -η οποία ως ιδέα σκοπό είχε, ακριβώς, να αντιμετωπίσει αυτά τα υπαρκτά προβλήματα- ελάχιστα επηρέασε τις πιο πάνω εγγενείς υποβόσκουσες τάσεις. Μόνο μερικοί έλληνες άσχετοι και φανατικοί που πρωτοστάτησαν στην υπόθεση του αντιδημοκρατικού μέτρου υποχρεωτικής απάλειψης του θρησκεύματος από τις ταυτότητες των ελλήνων πολιτών, πιστεύουν πως στην Ευρώπη υπάρχει ένας θαυμαστός πολυπολιτισμικός πλουραλισμός και πως η ισορροπία κράτους-κοινωνίας των ευρωπαϊκών πολιτειών είναι ιστορικά δεδομένη, σταθερή και χωρίς προβλήματα. Με πιο απλά λόγια, ενώ ένας έλληνας ή σέρβος ελάχιστα ενοχλείται αν δίπλα του περνούν γυναίκες με μαντίλες, εβραίοι με σκουφάκια ή έλληνες με φουστανέλες, επειδή ο γάλλος στερείται πολυπολιτισμικών παραδόσεων δεν αποκλείεται να αντιδράσει νευρικά, σπασμωδικά και φανατικά. Αυτά είναι τα αίτια των πρόσφατων μέτρων της γαλλικής κυβέρνησης στα οποία αναφέρθηκε ο αρχηγός της Ελλαδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας όταν -αν ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος μου επιτρέπει να διερμηνεύσω τις θέσεις του- στηλίτευσε τα μέτρα της γαλλικής κυβέρνησης κατά της μαντίλας. Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι στην Ευρώπη υποβόσκουν ισχυρές αποσταθεροποιητικές τάσεις που κατά καιρούς εκδηλώνονται ως ναζισμός, εθνικισμός-σοβινισμός και ξενοφοβία. Οι πρόσφατες αποφάσεις της γαλλικής πολιτείας, ακριβώς, αποτελούν χαρακτηριστική αμήχανη και σπασμωδική αντίδραση κατά της ύστερης όξυνσης της πολυπολυτισμικότητας στα ευρωπαϊκά κράτη την οποία, όπως δείχνουν οι συχνές αυξομειώσεις των ποσοστών των ρατσιστικών κομμάτων, δεν φαίνεται να αντέχουν οι ηθικοκανονιστικές δομές των εξ αντικειμένου ελάχιστα ανεκτικών ευρωπαϊκών κοινωνιών. Και είναι βαθιά νυχτωμένοι, αν επικίνδυνα αιθεροβάμονες, αν κάποιοι αφελείς κοσμοπολίτες νομίζουν ότι νομικίστικες αντιλήψεις του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι αντισταθμίζουν την κοινωνική ανωριμότητα, το έλλειμμα ηθικής και την ιδεολογική σύγχυση στην Ευρώπη.

«Μαντίλες», ο Αρχιεπίσκοπος και το αυγό του φιδιού

Συνοψίζω: το πρόβλημα της Γαλλίας είναι κατά συνέπεια πολύ διαφορετικό απ’ ότι κάποιοι ισχυρίζονται: Η αύξηση της πολιτισμικής ανομοιογένειας σε συνδυασμό με το ιστορικό έλλειμμα παραδοχών πολυπολιτισμικής και πολυθρησκευτικής συμβίωσης κατά καιρούς προκαλεί κοινωνική νευρική κρίση και σπασμούς, φαινόμενα για τα οποία κάποιος πρέπει να θλίβεται και όχι να ζηλεύει. Είναι κατ’ ουσίαν ομολογία των προαναφερθέντων βαθύτατων αντιφάσεων και ανισορροπιών του σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους τις ασθενείς πολιτισμικές δομές του οποίου ζηλεύουν μερικά ελληνικά στοχαστικά υποπροϊόντα ακραίων-αθεϊστικών νεωτερικών ιδεολογημάτων. Υπονομεύουν έτσι, τις βαθύτατες, υγιείς, πλουραλιστικές και δημοκρατικές παραδοχές των Ελλήνων των οποίων βασικός φορέας και εκφραστής είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία. Μόνο στους φανατισμένους και πνευματικά υπανάπτυκτους μονόλογους των ελλήνων κοσμοπολιτών που εκκολάπτουν το αυγό του φιδιού του ύστερου νεοελληνικού φασισμού ακούονται αντίθετοι ισχυρισμοί, γεγονός που κάνει κάποιο να διερωτηθεί κατά πόσον βαθύτερος πόθος μερικών είναι ενδεχομένως άλλος: Η συνειδησιακή απονεύρωση των ελλήνων, η αποδυνάμωση του κοινωνικού φρονήματος και η κατεδάφιση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους ή η παντελής καθυπόταξή του σε κάποια ηγεμονία όπως με φανατισμό υποστηρίζουν τα ψοφοδεή κατάλοιπα της κοσμοπολίτικης αριστεράς, οι ηρακλειδείς δηλαδή του ασυνάρτητου αναρχοαριστερονεοφιλελεύθερου ιδεολογικού τέρατος που ευδοκιμεί και ανθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η εφήμερη αριθμητική τους υπεροχή είναι και ο δείκτης της ύστερης στοχαστικής και πολιτικής παρακμής στην Ελλάδα!

Ο κοινωνικός ρόλος της θρησκείας και το νεκροταφείο των ιδεών

Αν και μερικοί εθελοτυφλούν, δεν χρειάζεται κάποιος να είναι θρήσκος για να καταλάβει την σημασία της μεταφυσικής πίστης στην κοινωνικοπολιτική συγκρότηση όλων των κοινωνιών. Ανεξαρτήτως της κοινωνίας στην οποία αναφερόμαστε, ο αντιθρησκευτικός φανατισμός είναι αναχρονισμός και επικίνδυνη στάση που στην Ελλάδα άρχισε να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Σχεδόν όλοι οι πολίτες όλων των κοινωνιών είναι προικισμένοι με πνευματικό κόσμο του οποίου η πίστη στον θεό είναι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο μερικοί επιφανείς φιλόσοφοι των νεότερων χρόνων που αερολόγησαν περί του αντιθέτου βρίσκονται στο νεκροταφείο των ιδεών από το οποίο τα προαναφερθέντα ελληνικά στοχαστικά υποπροϊόντα τους αντλούν τα αυθαίρετα ιδεολογήματά τους. Σε οποιαδήποτε κοινωνία κι αν αναφερόμαστε, αν αμφισβητηθούν οι κρατούσες μεταφυσικές αντιλήψεις και εάν επιχειρηθούν αντιδημοκρατικές-τυραννικές για την πλειονότητα ηθικοκανονιστικές δομές αναπόδραστα θα προκληθούν κοινωνικές τριβές και θα αποδυναμωθεί η αναγκαία και μη εξαιρετέα εσωτερική πολιτική και κοινωνική ενότητα. Θα πρόσθετα ότι μπορεί κάποιοι επιφυλλιδογράφοι να αερολογούν ανεύθυνα αλλά οι πολιτικοί ηγέτες δεν έχουν την πολυτέλεια να «παίζουν με την φωτιά», δηλαδή με την πίστη των πολιτών, την νομιμοφροσύνη στην πατρίδα και τις πιστές στις παραδόσεις κοσμοθεωρίες των διαμορφωμένων κοινωνιών.

Ο άθεος πολιτικός ηγέτης και η διακυβέρνηση της χώρας

Κατά συνέπεια, κάθε πολιτικός ηγέτης που φιλοδοξεί να ηγηθεί μιας οποιασδήποτε κοινωνίας, είναι τίμιο και ορθό να δηλώνει δημοσίως, γενναία και ευθαρσώς εάν ο ίδιος είναι άθεος ή θρήσκος και να ξεδιπλώνει χωρίς αναστολές όλες τις πτυχές της ατομικής του κοσμοθεωρίας και των προσωπικών φιλοσοφικών παραδοχών. Είναι ορθολογιστικό, σ’ αυτό το πλαίσιο, να τοποθετείται με ακρίβεια και σαφήνεια για τον τρόπο με τον οποίο οι κρατούσες πνευματικές παραδοχές της κοινωνίας της οποίας φιλοδοξεί να ηγηθεί συνδέονται με την δική του αξίωση διακυβέρνησης της χώρας, με την σχεδιαζόμενη από αυτόν ή τους συνεργάτες του θέσπιση των νόμων που αφορούν την θρησκεία, την Εκκλησία και τις υπόλοιπες ηθικοκανονιστικές δομές της Πολιτείας. Αν και αναμφίβολα ο καθένας είναι ελεύθερος να είναι θρήσκος ή άθεος, η κοσμοθεωρητική, φιλοσοφική και ηθική διαμόρφωση του πολιτικού ηγέτη, με κανένα τρόπο δεν είναι προσωπική του υπόθεση και ασφαλώς είναι φυσιολογικό να του ζητείται να εκθέσει τις προσωπικές παραδοχές του στους ψηφοφόρους. Προσθέτω ότι οι θρησκευτικοί ηγέτες όλων των θρησκευτικών παραδοχών της Ελλάδας -τόσο της ορθόδοξης πλειονότητας όσο και των θρησκειών με μικρότερο ποίμνιο- όχι μόνο έχουν δικαίωμα αλλά επιπλέον έχουν υποχρέωση να ζητήσουν από τους επίδοξους ηγέτες να δώσουν εξηγήσεις για το πώς οι προσωπικές τους φιλοσοφικές παραδοχές σχετίζονται με συγκεκριμένα ζητήματα της διακυβέρνησης της χώρας. Αν μη τι άλλο, δεν έχουμε ανάγκη διαμάχης για «φουστανέλες» και «μαντίλες» που θα επαναλάβουν την πολιτική τραγωδία της αντιδημοκρατικής απαγόρευσης αναγραφής της θρησκευτικής πίστης στις ταυτότητες των πολιτών. Για όλους τους πιο πάνω και πολλούς άλλους λόγους οι επίδοξοι ηγέτες πρέπει να είναι «ανοικτό φιλοσοφικό τετράδιο», να ομολογούν αν είναι άθεοι, θρήσκοι ή ουδέτεροι και να εξηγούν τον τρόπο που οι προσωπικές μεταφυσικές πεποιθήσεις τους και οι προσωπικές κοσμοθεωρίες τους θα επηρεάσουν την διακυβέρνηση της χώρας. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως αν η επικοινωνιακή δύναμη κάποιων υποψηφίων για τα ανώτατα αξιώματα επισκιάζει το πραγματικό ηθικοφιλοσοφικό τους περιεχόμενο και την πιθανή κρυφή ατζέντα αυτών και του περίγυρού τους που μελλοντικά θα μπορούσε να ματώσει την ελληνική κοινωνία.

Τριακόσιοι στρατιωτικοί ιερείς.

Ο Πρωθυπουργός της Ρωσίας κ. Πούτιν, ο οποίος έζησε όλη την τραγικότητα του αθεϊσμού, δεν δέχεται σε καμμιά περίπτωσι να ηγήται ενὀς αθέου κράτους. Γιαυτό διατηρεί άριστες σχέσεις με την
Ρωσική Εκκλησία, συμπορεύεται μαζί της, την στηρίζει και της παρέχει όλες τις δυνατότητες να επικοινωνή με τον λαό και να στηρίζη τον χιλιοπροδομένο και πολυβασανισμένο ρωσικό λαό. Εσχάτως, εκπαιδεύει 300 ρώσους ιερείς μορφωμένους, προκειμένου να καλύψη τις θρησκευτικές ανάγκες του ρωσικού στρατεύματος.
Όντως η είδησις είναι συγκλονιστική για μια χώρα που έζησε τον αθεϊσμό, με όλες τις θλιβερές του
συνέπειες, τώρα να έχη έμπειρα στελέχη, κληρικούς της Εκκλησίας, να διδάσκουν, να κατηχούν και να ποδηγετούν τον ένδοξο ρωσικό στρατό.
Ποίος δεν θαυμάζει, δεν χαίρει και δεν δοξάζει τον Θεόν δια τα μεγάλα θαύματα, τα οποία γίνονται
εις την άλλοτε αθεϊστικήν Ρωσίαν;

«Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών»;

Παρήλθεν ο καιρός των νέων Νερώνων και Δεκίων και Διοκλητιανών. Που είναι ο Λένιν, ο Στάλιν,
ο Κρούτσεφ; «Παρεδόθησαν εις λήθην, ενώ η Εκκλησία του Χριστού υπέρ τον ήλιον λάμπει»,
καθώς λέγει ο ιερός Χρυσόστομος.

Ο ΕΝΙΑΙΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ

1. Οι επιχειρούμενες συνήθως προσεγγίσεις του προσώπου και του έργου του Στρατηγού Μακρυγιάννη από τους κάθε είδους ερευνητές του (ιστορικούς, πολιτειολόγους, κοινωνιολόγους, φιλοσόφους κλπ.) διακρίνονται για την αντιφατικότητά τους. Γιατί ποικίλλουν οι αφετηριακές ιδεολογικές τοποθετήσεις των ερευνητών και κάθε φορά ο φτωχός Μακρυγιάννης θεωρείται μέσα από διαφορετικό ιδεολογικό πρίσμα.

Και είναι γεγονός ότι έχει επανειλημμένα δεινοπαθήσει, γιατί δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιχειρούν να «χρησιμοποιήσουν» τα κείμενα του Μακρυγιάννη για να στηρίξουν –και σ’ αυτόν- το ιδεολογικό τους «πιστεύω».

Το φοβερότερο σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι ο τεμαχισμός του Μακρυγιάννη, όταν λείπουν τα κατάλληλα κλειδιά ερμηνείας του, και τα οποία πρέπει να αναζητηθούν στα ίδια τα κείμενά του.

Γι’ αυτό προκύπτει ο Μακρυγιάννης των συντηρητικών, ο Μακρυγιάννης των προοδευτικών και ενίοτε και ένας «τρελλός» Μακρυγιάννης, όλων εκείνων που θέλουν να απαλλαγούν από την ενοχλητική «θρησκοληψία» του, δηλαδή τη ρωμαίικη ευσέβειά του.

Χωρίς να διεκδικώ το αλάθητο, πιστεύω αμετακίνητα ότι στο Μακρυγιάννη διακρίνουμε μιαν ενιαία στάση ζωής σε μιαν αδιατάρακτη διαχρονία. Έτσι , οι διακριβώσεις και τοποθετήσεις του στη σύγχρονή του πραγματικότητα μπορούν –και πρέπει- να ελέγχονται επιστημονικά, και είναι εύλογο να διαπιστώνονται ενίοτε αδυναμίες και αστοχίες ή ανεπάρκειες, ποτέ όμως ηθελημένες παραποιήσεις και διαστρεβλώσεις.

Όλα αυτά είναι φυσικά και νόμιμα, γιατί ο Στρατηγός έχει το δικό του ερμηνευτικό πρίσμα. Η προσωπικότητά του όμως μένει ενιαία και σταθερά προσανατολισμένη στην παράδοση του Γένους και σύνολη την ιδεολογία του.

2. Ο ιδεολογικός κόσμος του Μακρυγιάννη συνοψίζεται και εκφράζεται με δύο παράλληλες έννοιες, που σ’ όλο το έργο του συνυπάρχουν αδιαίρετα, την Πατρίδα και τη Θρησκεία.

Οι δύο αυτές θεμελιακές κατηγορίες είναι η συνισταμένη της υποστάσεώς του, όπως και κάθε Ρωμηού. Για το Μακρυγιάννη, και τον άνθρωπο που αυτός νοεί ως Έλληνα, πατρίδα κα θρησκεία «είναι το παν». Αυτό σημαίνει πως δεν αποτελούν δύο από τα διάφορα στοιχεία της ελληνικής ταυτότητας, αλλά την ίδια την ταυτότητα και ύπαρξη του Ρωμηού. Ποιο είναι όμως το ιδεολογικό φορτίο των εννοιών αυτών στη συνείδηση του Μακρυγιάννη.

Θρησκεία: Είναι η Ορθοδοξία, η «ενυπόστατος πίστις» των Πατέρων και Αγίων του Γένους με όλες τις ησυχαστικές πρακτικές της (άσκηση-μετάνοια- πνευματικό αγώνα για σωτηρία/θέωση). Είναι η παράδοση του ευσεβούς ελληνικού λαού. Οι Εκκλησίες και τα Μοναστήρια είναι οι χώροι πραγματώσεως της Ορθοδοξίας και συνάμα διαμορφώσεως του άνθρώπου του Μακρυγιάννη, του «χριστιανού ρωμηού", όπως θάλεγε ο φαναριώτης λόγιος του διαφωτισμού. Δημητράκης Καταρτζής.


Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της θρησκευτικής συνείδησης του Μακρυγιάννη είναι η ανεξιθρησκεία του. Αίτημά του αμετακίνητο είναι, κάθε άνθρωπος να μπορεί ελεύθερα να λατρεύει το Θεό σύμφωνα με τη θρησκεία του. Ένα αίτημα, που σκανδαλίζει τους συντηρητικούς της θρησκείας και παρασύρει σε παρερμηνείες όσους απορρίπτουν το θρησκευτικό κλίμα του Στρατηγού.

Ως πατερικά όμως ορθόδοξος ο Μακρυγιάννης δέχεται την ελευθερία του ανθρωπίνου προσώπου και δεν μπορεί να ανεχθεί την οποιαδήποτε αναίρεσή της. Η θρησκεία γι’ αυτόν δεν είναι μια (επιβαλλόμενη) ιδεολογία, αλλά ενέργεια ελευθερίας, ελεύθερη-δηλ. προσωπική-επιλογή. Ει τις θέλει…

Ενώ όμως είναι τόσο θετικός και ανοικτός στη θρησκευτική ελευθερία, με ανυποχώρητο πάθος αντιμάχεται την αίρεση, τη νόθευση της ορθόδοξης παράδοσης, η οποία είναι το πρωταρχικό συστατικό της συνειδήσεως του Γένους.

Δεν μπορεί, να ανεχθεί τον «αρχίθρησκο» (ιδρυτή άλλης θρησκείας ) Καΐρη, όπως και εκείνους τους Έλληνες, που υποδουλώνουν το φρόνημά τους στην ετεροδοξία των δυτικών μισσιοναρίων (σήμερα θα λέγαμε: στην αθεΐα του δυτικού ή ανατολικού ιμπεριαλισμού). Όλοι αυτοί για το Μακρυγιάννη είναι αυτόχρημα εχθροί του Γένους. Η θρησκεία σώζει τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό ως τρόπο ζωής, και διαφοροποιεί το Γένος από τη Φραγκιά και την Τουρκιά.

Η Πατρίδα του Μακρυγιάννη είναι ο χώρος πραγμάτωσης της θρησκείας του, της Ορθοδοξίας. Και γι’ αυτό πρέπει να είναι ελεύθερη. Για να αυτοπραγματώνεται ο ορθόδοξος Ρωμηός και ο πολιτισμός του.

Η πατρίδα μόνο ως κοινωνία δικαιοσύνης, ισοτιμίας και (ρωμαίικης) δημοκρατίας μπορεί να νοηθεί. Και αυτό είναι δυνατό μέσα στη /Χάρη του Θεού. «Χωρίς αρετή και θρησκεία δεν σχηματίζεται κοινωνία, ούτε βασίλειον» (Απομνημονεύματα).

Αν η ελληνική πατρίδα αποδεσμευθεί από την παραδοσιακή θρησκεία, αλλοτριώνεται. Ο στόχος όλων των εθνικών αγώνων είναι «να ελευθερωθή με τη δύναμη του Θεού. Η πατρική μας γη, και να δοξασθή τ’ όνομά Του και να λαμπρυνθή ο σταυρός της ορθοδοξίας’ (Απομν.). Αυτό είναι το πλαίσιο, στο οποίο κινείται ο μεγαλοϊδεατισμός του Μακρυγιάννη, που είναι καθαρά ρωμαίικος. Αμετακίνητος πόλος είναι η Πόλη και μαζί της η Ρωμηοσύνη, η οικουμενικότητα της ελληνορθόδοξης Ρωμανίας.

Μιλώντας για την Πατρίδα ο Μακρυγιάννης εκστασιάζεται, γίνεται λυρικός και γεμίζουν δάκρυα τα μάτια και η καρδιά του: «Αχ, πατρίδα μου, δε θα σ’ αφήσουν ζωντανή…και κιντυνεύεις…είσαι ες τον γκρεμόν να τζακιστής, να χαθής…», «Καημένη πατρίδα, δεν θα σωθούνε τα δεινά σου… και είμαι δυστυχής, και κλαίγω και την δυστυχισμένη μου πατρίδα» (Απομν.). Είναι ορκισμένος «πατριδοφύλακας» - και αυτό του το αναγνωρίζουν όλοι.

3. Έτσι εξηγείται η κριτική αποστασιοποίηση και η ανελέητη πολεμική του Μακρυγιάννη για διάφορα υπεροχικά πρόσωπα. Πολεμεί το βασιλέα Όθωνα, όχι όμως γιατί υποτάσσεται σε κάποια δυτική έννοια δημοκρατίας – φραντσέζικου λ.χ. τύπου. Η δημοκρατία του Μακρυγιάννη είναι ρωμαίικη και διασφαλίεται μέσα στο εκκλησιαστικό σώμα ως ισοτιμία και ομοτιμία, ως πιστότητα αρχόντων και αρχομένων στο θέλημα του θεού, ως εν Χριστώ ενότητα και αγαπητική αλληλοπεριχώρηση των προσώπων.

Για τις ξενόφερτες έννοιες δημοκρατίας θα πει: «αυτό το σύστημα της δημοκρατίας δεν το θέλομεν οι τίμιοι άνθρωποι» (Απομν.).΄Πολεμεί τον Όθωνα, όταν συντρέχει στην αλλοίωση της παράδοσης. Εδώ εντάσσεται η μάχη του στη Βουλή για το άρθρο 40 του Συντάγματος (αίτημα ορθοδόξου διαδόχου).

Το ίδιο μένει έξω από κάθε μισαλλοδοξία και έχει τα ίδια κίνητρα η αντίθεσή του απέναντι στον «παπιστή» Κωλέττη και τους δυτικόφρονες, με πρώτο τον Καΐρη, γιατί ως ηγεσία (πολιτική και πνευματική) αλλοιώνουν αυτή τη σχέση πατρίδας και θρησκείας και αλλάζουν το ρωμαίικο. Με τη δράση τους διακόπτεται η συνέχεια του Γένους.

Όλος ο αγώνας του Μακρυγιάννη εστιαζόταν στην προσπάθεια να εμποδίσει αυτή την αλλοτριωτική διαδικασία που εντάθηκε με την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους. Γι’ αυτό χύνει «καυτερά δάκρυα», βλέποντας τον Κίννη (King) και τους αγγλοαμερικανούς μισσιοναρίους να θέλουν να διαστρέψουν τον Έλληνα και να τον εξευρωπαΐσουν.

Η αγωνία του Μακρυγιάννη ήταν να περιφρουρήσει τη ζωή της Ορθοδοξίας και να σώσει τη συνέχεια του Γένους. Είχε δε καθαρή συνείδηση της συνέχειας του ελληνισμού. Και είναι στο σημείο αυτό που συχνά παρεξηγείται. Αναφέρεται λ.χ. στους αρχαίους, στο Λυκούργο, το Σωκράτη, τον Πλάτωνα… Δεν είναι όμως ούτε ουτοπικός αρχαιολάτρης, ούτε αγνοεί τη θέση αυτών των ονομάτων στην ιστορία μας. Οπωσδήποτε θα είχε δει και αυτός αρχαίους σοφούς σε νάρθηκες Εκκλησιών μας. Τους επικαλείται, γιατί τους θεωρεί συνεχώς ζωντανούς, σαν μάρτυρες της συνέχειας της πατρώας ευσέβειας που απειλείται στις ημέρες του. Τους καλεί να ελέγξουν τους απογόνους τους που κινδυνεύουν να χωρισθούν από την αλήθεια που εκείνοι πόθησαν να γνωρίσουν.

4. Οι δύο αυτοί πόλοι –Πατρίδα και Θρησκεία- συνθέτουν μιαν ενότητα ζωής.

Ο κόσμος του Μακρυγιάννη δεν είναι μια δική του ιδιορρυθμία. Είναι ο κόσμος της πλατιάς λαϊκής βάσης στην πλειονότητά της. Και τούτο φαίνεται από τα πρόσωπα, που σχετίζονται μαζί του. Μόνο οι μεγαλοαστοί και διανοούμενοι είχαν ήδη αρκετά αποστασιοποιηθεί και υποταχθεί στην Ευρώπη. Το κλίμα, στο οποίο αυτός ζει, είναι το ενιαίο πλαίσιο των λαϊκών νοοτροπιών και πρακτικών, που διέσωζε ακόμη τη συνέχειά του. Μια συνέχεια που θα εκταθεί μέχρι τον Παπαδιαμάντη και το δικό του κύκλο. Το παρελθόν μέσα σ’ αυτό το κλίμα ζούσε ως παρόν, ζωντανό και πολυδύναμο. Γι’ αυτό η συγχρονία κρίνεται με τα παραμόνιμα και αμετάβλητα ορθόδοξα κριτήρια.

Να γιατί μιλήσαμε για ενότητα προσώπου στο Μακρυγιάννη. Ο Μακρυγιάννης μένει πάντα ο ίδιος. Αν είναι «τρελλός» στα «Οράματα και θάματα», είναι τρελλός» και στα «Απομνημονεύματα». Από εκεί άλλωστε προέρχεται μεγάλο μέρος του πρώτου βιβλίου.

Ο Μακρυγιάννης των Οραμάτων είναι και ο Μακρυγιάννης των Απομνημονευμάτων. Είναι το ίδιο ενιαίο και αδιάτμητο πρόσωπο. «Δύο όψεις αλληλοσυμπληρούμενες της ίδιας κοινωνικής και πολιτισμικής διάρκειας».

Όταν θεωρούνται αποσπασματικά ή απομονώνονται κάποιες όψεις του, τότε χάνεται ο όλος Μακρυγιάννης και προβάλλεται ένας νόθος- ανύπαρκτος – Μακρυγιάννης. Μια καρικατούρα, που εμείς έχουμε φτιάξει.

5. Η ενότητα αυτή Πατρίδας και Θρησκείας, στη ρωμαίικη εκδοχή της, αναδύεται δυναμικά ιδιαίτερα στο βιβλίο του, τα «Οράματα και θάματα». Το βιβλίο αυτό συνδέεται άμεσα με τους ευρύτερους μεγαλοϊδεατικούς οραματισμούς του. Μια νέα ανάγνωσή του με οδήγησε σε ορισμένα συμπεράσματα, που δίνουν κάποιο κλειδί για μια άμεση ερμηνευτική προσέγγισή τους, που παρά τις οποιεσδήποτε αντιρρήσεις – που όπωσδήποτε θα υπάρχουν - επιβεβαιώνουν όσα ειπώθηκαν παραπάνω. Στα )-Θ διαπιστώνει κανείς, ότι:

α) Το θρησκευτικονηπτικό στοιχείο συνδέεται άμεσα με την πολιτική σκοπιμότητα και τον πατριωτισμό.

β) Εκφράζεται ένας υπέροχος πολιτικός οραματισμός του Μακρυγιάννη, που τελεί υπό την έμπνευση των λαϊκών χρησμολογιών της εποχής και δίνει μιαν άλλη- πολύ προσωπική διάσταση στην ιδεολογία του αγνού Στρατηγού.

Στη συνάφεια όμως αυτή είναι αναγκαία μια διευκρίνιση. Σ’ όλη τη διάρκεια της δουλείας η συνείδηση του Γένους αρδεύεται με χρησμολογικά και αποκαλυπτικά κείμενα, που μιλούν για την ιστορική του πορεία και το μέλλον του.

Αυτό συνεχίζεται εντονότερα το 19ο αιώνα, που οι ιστορικές συγκυρίες επιταχύνονται. Τα κείμενα αυτά, θρησκευτικά στην αρχή, παίρνουν μετά καθαρό πολιτικό χαρακτήρα και εκφράζουν μια συγκεκριμένη πολιτική ιδεολογία: επικείμενη πτώση του Ισλάμ, ανάγκη πνευματικής ανανέωσης των Χριστιανών και εξαγγελία αναστάσεως του Χριστιανικού (ορθοδόξου) βασιλείου, δηλαδή του «ρωμαίικου».

Σ’ όλο αυτό το προφητικό πλέγμα κυριαρχεί μια μορφή: ο θρυλικός βασιλέας Ιωάννης, πρόσωπο μεσσιανικό, με δραστηριότητες όμως ενδοκοσμικού χαρακτήρα. Θα αναστήσει το ρωμαίικο, με κέντρο την Πόλη.

Πόσο η μορφή αυτή ηλέκτριζε τις συνειδήσεις φαίνεται από την απόπειρα ταυτίσεώς του με διάφορα ηγετικά πρόσωπα, όπως λ.χ. τον Ιωάννη Καποδίστρια. Σημαντικό κείμενο στην ίδια κατεύθυνση ήταν και η γνωστή προφητεία του Αγαθαγγέλου, που ανατυπώθηκε αρκετές φορές στα μέσα του 190υ αιώνα. Όλες οι αναμενόμενες σημαντικές πολιτικές εξελίξεις τοποθετούνται από τον « Αγαθάγγελο» στη δεκαετία του 1850 και ιδιαίτερα στα πέντε πρώτα χρόνια χώρο, στον οποίο κινούνται και τα Ο-Θ. Ιδιαίτερα το 1853 αναμενόταν το τέλος της οθωμανικής κυριαρχίας.

Σ’ αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο, ζυμωμένο από τη συνείδηση του Γένους, ζει και κινείται και ο Στρατηγός Μακρυγιάννης. Τούτο φαίνεται ιδιαίτερα στο τρίτο και τελευταίο μέρος των Ο-Θ, που περιέχει μια σειρά προσωπικών οραμάτων και ονείρων του Στρατηγού.

Πρόκειται για έλλογη καταγραφή εκ των υστέρων πραγματικών οραμάτων και ονείρων του, που δεν εξετάζουμε εδώ τη φύση τους, αν είχαν δηλαδή πνευματικά (θεϊκά) ή ψυχοπαθολογικά αίτια. Γεγονός είναι, ότι καταγράφονται εκ των υστέρων και εναρμονίζονται με τους εθνικούς οραματισμούς του Μακρυγιάννη. Η συνείδησή του στην καταγραφή τους λειτουργεί οπωσδήποτε συμπληρωματικά και ίσως και κατασκευαστικά.

Πέρα από όσα βλέπει προβάλλει την αγωνία του, και τις προσδοκίες του και τα κυριαρχικά στοιχεία της συνείδησής του. Ο Μακρυγιάννης – ενισχυόμενος και από το περιβάλλον του, που τον έβλεπε ως εθνικό σωτήρα – πίστευσε σε μια στιγμή, ότι εκαλείτο από το θεό να διαδραματίσει κάποιον «υπερεκλεκτό ρόλο».

Στα Ο-Θ φαίνεται αυτή η βεβαιότητα για εκπλήρωση των χρησμολογιών, αποκατάσταση του Γένους και ανάδειξή του σε εκλεκτό ηγέτη του. Ταυτίζει έτσι τον εαυτό του με τον εσχατολογικό βασιλέα Ιωάννη. Δεν πρόκειται όμως για κάποια εγωπαθολογική έπαρση, αλλά για πατριωτική αυτοέξαρση. Γιατί αυτό, που τελικά υπερισχύει, δεν είναι η ατομική δόξα, αλλά η εν Χριστώ δόξα της Πατρίδας.

Έτσι εξηγείται και το απότομο τέλος των Ο-Θ. Το γράψιμό τους σταμάτησε στις 24 Μαρτίου 1852, γιατί την επομένη περίμενε την επαλήθευση των οραμάτων και ονείρων του, και κυρίως την πτώση του Όθωνα.

Τα Ο-Θ γράφτηκαν, για να διαβασθούν μετά τα γεγονότα. Περιέχουν τη δικαιολόγηση και άνωθεν επιβεβαίωση της θριαμβικής πορείας που ανέμενε ο Μακρυγιάννης, ο οποίος, έτσι, μεριμνά για την υστεροφημία του.

Βέβαια τα όσα είδε δεν πραγματοποιήθηκαν. Δεν έπαιξε ποτέ τον αναμενόμενο ρόλο. Προέβλεψε όμως τη πτώση του Όθωνα, την ιστορική του κρίση. Στα 1862 (12 Οκτωβρίου), κατά την επανάσταση, ο γιός του Στρατηγού Όθωνας, αναδεκτός και ομώνυμος του Βασιλέα, πήρε από το θρυμματισμένο βασιλικό θρόνο το στέμμα και το κατέθεσε στα πόδια του πατέρα του, ενώ ο λαός τον σήκωσε στους ώμους και τον περιέφερε θριαμβευτικά στην Αθήνα.

Ουσιαστικά βασιλέας της Ελλάδος, έστω και για τις λίγες εκείνες στιγμές, ήταν ο Μακρυγιάννης… Τα Ο-Θ δείχνουν τα μέτρα της φιλοπατρίας του Στρατηγού και οριοθετούν το θρησκευτικό ορθόδοξο υπόστρωμά της.

Το συμπέρασμά μας: Ο Μακρυγιάννης σ’ όλες του τις διαστάσεις μένει μάρτυρας της παράδοσης του Γένους, σε μια κοσμογονική καμπή της πορείας του. Ο ένας, αδιάτμητος και ενιαίος Μακρυγιάννης, ανήκει σ’ όλο το Γένος και μόνο σ’ αυτό. Καμιά μερίδα δεν έχει το δικαίωμα να τον ιδιοποιηθεί, γιατί κάθε μέρος ανήκει στο όλο, στην καθολικότητα, που ενσάρκωσε ο μεγάλος αυτός Ρουμελιώτης, δηλαδή Ρωμηός.

 Γεώργιος Μεταλληνός